Uchodzi za najpiękniejszy główny plac Hiszpanii, a jego efekt nie bierze się z żadnego pojedynczego elementu, lecz z powtórzenia: osiemdziesiąt osiem identycznych łuków biegnących wzdłuż czterech boków, trzy kondygnacje balkonów w tym samym rytmie i wszystko z tego samego złotego kamienia. Zbudowano go między 1729 a 1755 rokiem i nie był miejscem do spacerów: był areną.
Plac zamknięty i dlaczego
Projekt podpisał Alberto de Churriguera, z rodziny, od której nazwę wziął styl churrigueryjski, a jego wyjściową decyzją była hermetyczność: plac całkowicie zamknięty, bez fasad na zewnątrz, z dostępem tylko przez łuki w narożnikach i kilka bocznych przejść.
Ta forma odpowiada funkcji. Plac pomyślano do organizowania walk byków i dlatego jest zamknięty: odgradzano środek, zamykano wejścia, a balkony wynajmowano jak miejsca na widowni. Całe miasto mieściło się w środku, a z zewnątrz nikt niczego nie widział.
Nie jest idealnym kwadratem, choć na to wygląda. Cztery boki mają różne długości i żaden z kątów nie jest prosty, co wynika z wcześniejszej tkanki miejskiej, w którą trzeba go było wpasować. Oko tego nie wychwytuje, bo jednolitość elewacji całkowicie to maskuje.
Medaliony i Pawilon Królewski
Nad łukami, w ich pachach, biegnie seria okrągłych medalionów z popiersiami w reliefie. Przedstawiają królów Hiszpanii, konkwistadorów, wojskowych i wybitne postacie, i nie umieszczono ich wszystkich naraz: serię uzupełniano przez stulecia, a niektóre medaliony wciąż są puste.
Te luki są zamierzone i działają jak otwarta lista. W różnych momentach zdarzały się też usunięcia i zamiany z powodów politycznych, co czyni z tej serii dość wierny termometr tego, jak Hiszpania zmieniała się przez trzy stulecia.
Północną stronę zajmuje ratusz, z dzwonnicą ścienną i rzeźbami, a po wschodniej stronie stoi Pawilon Królewski z medalionem Filipa V, który sfinansował budowę. Plac ma też zakątek z własną nazwą, Corrillo, a pod podcieniami działają historyczne kawiarnie miasta.
Nie do przegapienia
Był areną walk byków
Zamknięto go celowo, żeby organizować walki byków: odgradzano środek, a balkony wynajmowano jak miejsca na widowni.
Nie jest kwadratem
Cztery boki mają różną długość i żaden kąt nie jest prosty. Jednolitość elewacji całkowicie to maskuje.
Medaliony z lukami
Seria popiersi była uzupełniana przez stulecia i niektóre medaliony wciąż są puste. Zdarzały się usunięcia z powodów politycznych.
Podpisał go Churriguera
Alberto de Churriguera, z rodziny, od której nazwę wziął ten styl. Zbudowano go między 1729 a 1755 rokiem.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Salamanki
To dokładny środek Salamanki i miejsce, przez które przechodzisz kilka razy dziennie, nawet o tym nie myśląc. Stąd w pięć minut dojdziesz do Casa de las Conchas, do kolegium Clerecía, na Patio de Escuelas i do obu katedr.
Po południowej stronie boczne przejście wychodzi obok kościoła San Martín, który jest romański i starszy od placu: plac zbudowano wokół niego i kościół został wciśnięty między budynki.
Podcienia dają schronienie w deszczu i cień latem, a plac jest domyślnym miejscem spotkań całego miasta. Najlepsza pora to zmrok, kiedy zapala się oświetlenie, a złoty kamień robi się niemal pomarańczowy.
Najczęstsze pytania
Czy plac jest idealnym kwadratem?
Otóż nie, choć ze środka tak wygląda. Jeśli dobrze się przyjrzysz, żaden z czterech boków nie ma tej samej długości: to nieco nieregularny czworobok, trochę krzywy. To nie było niedopatrzenie, tylko jedyny sposób, żeby wpasować plac między ulice, które już istniały wokół. Architekci zamaskowali ten trik powtarzalnością łuków, która oszukuje oko i każe ci wierzyć, że wszystko jest symetryczne. Ja uwielbiam ten mały sekret.
Czy od tego nazwiska pochodzi „churrigueryjski”?
Tak, od tej samej rodziny. Było kilku braci architektów, a najstarszy, José Benito de Churriguera, dał nazwę temu tak przeładowanemu i pełnemu ozdób stylowi, który nazywamy churrigueryjskim. Ciekawe, że Alberto, ten, który zaprojektował nasz plac, był najmłodszy z trzech i miał gust o wiele bardziej powściągliwy i wyważony. Więc choć nosi to nazwisko, ten plac nie ma w sobie nic churrigueryjskiego. Sprawy rodzinne.
