Szczeniak wysoki na prawie trzynaście metrów, zrobiony w całości z żywych kwiatów, ustawiony jak wartownik na schodach prowadzących do muzeum. Jeff Koons stworzył go w 1992 roku w kształcie West Highland terriera, białego, kudłatego psa z puszek z karmą, a Bilbao przygarnęło go do tego stopnia, że jest nieoficjalnym strażnikiem miasta. Naprzeciw tytanu – coś ciepłego, miękkiego i oddychającego.
Rzeźba, która kwitnie i więdnie
To nie farba ani żywica: to dziesiątki tysięcy żywych roślin rosnących na wewnętrznej konstrukcji ze stali nierdzewnej, z wbudowanym systemem nawadniania kropelkowego. Konstrukcja jest rzeźbą; kwiaty są skórą i zachowują się jak każdy ogród.
Okrywę sadzi się na nowo dwa razy w roku, wiosną i jesienią, z innymi gatunkami w zależności od pory roku. To znaczy, że Puppy, którego widać w maju, nie ma kolorów tego z listopada, a kto wróci do Bilbao w innej porze roku, znajdzie dosłownie inne dzieło.
Gest Koonsa jest ten sam co zawsze w jego twórczości: wziąć najbardziej przesłodzony i komercyjny obraz, jaki istnieje – szczeniaka, bukiet kwiatów – i przenieść go w skalę, która czyni go monumentalnym i niemal uroczystym. Kicz zamieniony w katedrę przestaje być kiczem.
Starszy niż muzeum, a za nim mroczna historia
Puppy jest starszy niż Guggenheim. Pierwszy raz pokazano go w niemieckim zamku Arolsen, potem pojechał do Sydney, rozebrany i obsadzony na nowo kwiat po kwiecie, a tutaj trafił dopiero wtedy, gdy muzeum otworzyło drzwi. Ustawiono go jako coś tymczasowego, a miasto odmówiło jego oddania.
Kryje też historię, której Bilbao nie zapomniało. Kilka dni przed otwarciem, w październiku 1997 roku, komando ETA podało się za ogrodników, żeby podłożyć materiały wybuchowe przy donicach rzeźby, z zamiarem przeprowadzenia zamachu podczas uroczystości otwarcia, w której uczestniczył król. Baskijski policjant Txema Agirre ich zdemaskował i został zamordowany w starciu.
W pobliżu rzeźby jest dyskretna tablica, która o tym przypomina. To, że najweselszy symbol miasta ma za sobą taki epizod, jest częścią tego, czym Puppy jest dla Bilbao, i tłumaczy, dlaczego nie traktuje się go tu jak importowanego dzieła sztuki, tylko jak coś własnego.
Nie do przegapienia
Żywe kwiaty, nie farba
Dziesiątki tysięcy roślin na stalowej konstrukcji z wewnętrznym nawadnianiem kropelkowym. Zachowuje się jak ogród.
Zmienia się dwa razy w roku
Sadzi się go na nowo wiosną i jesienią, z innymi gatunkami. Kto wróci w innej porze roku, zobaczy inne dzieło.
Starszy niż muzeum
Pierwszy raz pokazano go w niemieckim zamku, potem był w Sydney. Przyjechał jako coś tymczasowego, a miasto go nie oddało.
Tablica pamięci Txemy Agirre
Baskijski policjant zamordowany, gdy wykrył zamach przygotowany na otwarcie w 1997 roku. Bilbao o nim nie zapomniało.
Jak wpasować go w zwiedzanie Bilbao
Stoi na górnym placu przed wejściem do muzeum, po stronie miasta, więc zobaczysz go bez biletu i o każdej porze. To pierwszy punkt trasy sztuki pod gołym niebem w Abandoibarze, która ciągnie się dalej do Maman na brzegu rzeki.
Do zdjęcia miejsce naprawdę robi różnicę: ze schodów widzisz go z przodu i w całości, ale z górnego placu kadr obejmuje go razem z tytanem muzeum w tle, i to jest obraz, który streszcza Bilbao.
To dziesięciominutowy przystanek, którego prawie nikt nie planuje, a każdy robi. Jeśli twoja podróż zbiegnie się z tygodniami ponownego sadzenia, możesz zastać go częściowo nagiego, z widoczną stalową konstrukcją: mniej efektownego i o wiele ciekawszego.
Najczęstsze pytania
Czy ten pies był tu od początku?
Otóż jest starszy niż muzeum. Jego pierwszym domem był zamek w Niemczech, gdzie miał premierę; potem przemierzył pół świata aż do Sydney, w Australii, rozebrany i obsadzony na nowo kwiat po kwiecie. Kiedy otwierano Guggenheima, przywieziono go, żeby został, a miasto przygarnęło go tak mocno, że nikt już nie wyobraża sobie wejścia bez niego. Przyjechał pożyczony, a został na całe życie.
Czy to prawda, że przed otwarciem wydarzyło się tu coś poważnego?
Tak, i to historia, której Bilbao nie zapomina. Kilka dni przed otwarciem muzeum, w październiku 1997 roku, komando ETA podało się za ogrodników, żeby podłożyć materiały wybuchowe przy tych donicach Puppy, z zamiarem przeprowadzenia zamachu podczas otwarcia. Ertzaina, baskijski policjant, Txema Aguirre, odkrył ich i zabili go na miejscu. Zamach udaremniono, ale on stracił życie. Wielu mówi, że Puppy ma w gruncie rzeczy swojego własnego strażnika.
