Eklektyczny budynek z mocnym akcentem walenckiej secesji, wzniesiony między 1917 a 1921 rokiem, z prawie trzystoma stoiskami na ponad jedenastu tysiącach metrów kwadratowych. Wciąż jest żołądkiem Alicante. I kryje najgłębszą ranę miasta: 25 maja 1938 roku został zbombardowany w środku przedpołudnia, kiedy był pełen ludzi.
Architektura hali targowej
Zaprojektowali go Francisco Fajardo i Juan Vidal – ten sam Vidal Ramos, który stworzył Casa Carbonell i pałac Rady Prowincji (Diputación) – a zbudowano go między 1917 a 1921 rokiem. To eklektyzm z elementami walenckiej secesji: wielki łuk odcinkowy przy wejściu, pinakle i dekoracyjne detale rozsiane po kamieniu.
Jego typ odpowiada temu, czym była miejska hala targowa na początku XX wieku: przestronna nawa o metalowej konstrukcji i dobrej wentylacji, pomyślana tak, by przechowywać towar, zanim pojawiły się chłodnie, oraz monumentalne schody, które nadają jej rangę budynku publicznego.
W środku kupisz ryby z dzisiejszego połowu, warzywa z okolicznych ogrodów, turrón – Jijona jest tuż obok – solone ryby i wszystko, co daje ta ziemia. To targ poranny, który wciąż ma miejscowych klientów, nie tylko turystów.
25 maja 1938 roku
Tego dnia, w środku hiszpańskiej wojny domowej, włoskie lotnictwo wspierające stronę frankistowską zbombardowało targ w środku przedpołudnia, kiedy był pełen ludzi robiących zakupy. Samoloty wystartowały z Majorki, nadleciały znad morza z zaskoczenia i ledwie zdążono ogłosić alarm.
Skutkiem była masakra: ponad trzystu zabitych, w tym dziesięcioro dzieci, i ponad tysiąc rannych. To jedno z najkrwawszych bombardowań ludności cywilnej w całej wojnie w Hiszpanii, i wydarzyło się tutaj, między tymi stoiskami, przeciw ludziom, którzy wyszli tylko po zakupy.
Przez dziesięciolecia dyktatura przedstawiała to jako wypadek, a całe wydarzenie pozostało poza oficjalną narracją. Jego publiczne uznanie jest niedawne: na sąsiedniej Plaza del 25 de Mayo stoi pomnik, postawiony w 2013 roku, w siedemdziesiątą piątą rocznicę.
Z tamtych baz na Balearach wielokrotnie atakowano miasta wybrzeża śródziemnomorskiego, od Barcelony po Walencję. Tamtego dnia przyszła kolej na Alicante i dlatego, przechodząc między straganami i słysząc dzisiejszy wesoły gwar, warto na sekundę przypomnieć sobie, co widziały te ściany.
Nie do przegapienia
Fajardo i Juan Vidal
Ten sam architekt co Casa Carbonell i pałac Rady Prowincji. Eklektyzm z walencką secesją.
Prawie 300 stoisk
Ponad jedenaście tysięcy metrów kwadratowych. Wciąż żołądek miasta, z miejscowymi klientami.
Bombardowanie z 1938 roku
Ponad 300 zabitych i tysiąc rannych w środku przedpołudnia, przy pełnym targu. Jedno z najgorszych w tej wojnie.
Ukrywane przez dziesięciolecia
Dyktatura przedstawiała je jako wypadek. Pomnik postawiono w 2013 roku, siedemdziesiąt pięć lat później.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Alicante
Stoi przy bulwarze Rambla de Méndez Núñez, w samym centrum, pięć minut od Explanady. Mijasz go, poruszając się po mieście.
Przyjdź rano, bo wtedy tętni życiem. Od połowy popołudnia jest zamknięty i budynek milknie. I wejdź na schody, żeby spojrzeć na fasadę od frontu: została skomponowana tak, by oglądać ją właśnie stamtąd.
Dwie minuty stąd jest Plaza del 25 de Mayo z pomnikiem ofiar tego samego bombardowania. Zobaczyć oba miejsca jedno po drugim to sposób, by zrozumieć całe to wydarzenie.
Najczęstsze pytania
Skąd wystartowały samoloty tego bombardowania?
Wystartowały z Majorki, gdzie Aviazione Legionaria miała swoje lotniska. Dlatego nadlatywały od morza, szybko i z zaskoczenia, i ledwie zdążono ogłosić alarm. Z tych balearskich baz raz po raz uderzano w miasta wybrzeża Morza Śródziemnego, od Barcelony po Walencję; tego dnia, w najgorszy możliwy sposób, przyszła kolej na Alicante.
Czy ci architekci zrobili coś jeszcze dla miasta?
Jeszcze jak. Juan Vidal, jeden z dwóch autorów, zostawił swój podpis w pół Alicante. Jego dziełem jest Casa Carbonell, ten tak często fotografowany biały pałac, który góruje nad Explanadą obok portu, a także pałac Rady Prowincji (Diputación). Jeśli więc spacerując po mieście, uznasz coś za szczególnie eleganckie, jest spora szansa, że wyszło spod jego deski kreślarskiej. Prawdziwy wielki pan architektury Alicante.
