Πουέρτο Μπανούς
Ασβεστωμένα σπιτάκια με βουκαμβίλιες να κρέμονται από τους τοίχους, στενά δρομάκια και μια πολυτελής μαρίνα ακριβώς δίπλα. Όλα χτισμένα πάνω σε ό,τι ως το 1970 ήταν παραλία και καλαμιώνες, σε λίγο περισσότερο από μισό αιώνα.

Το 1970 εδώ υπήρχαν μόνο καλαμιώνες. Ένας Καταλανός κατασκευαστής, ένας σχεδιαστής από το Μπέβερλι Χιλς και ένα άνοιγμα με τη Γκρέις του Μονακό και είκοσι δύο κιλά χαβιάρι.
🎧 Στη διαδρομή Πουέρτο Μπανούς και η χλιδή της μαρίναςΣτο Πουέρτο Μπανούς συνήθως πηγαίνει κανείς για να δει γιοτ και βιτρίνες, και έτσι μένει απέξω το πιο ενδιαφέρον: είναι ένα από τα πιο επιδραστικά πειράματα τουριστικής πολεοδομίας στην Ευρώπη του 20ού αιώνα. Ένα εντελώς ψεύτικο ανδαλουσιανό χωριό, χτισμένο από το μηδέν το 1970, που σήμερα με την πρώτη ματιά δεν ξεχωρίζει από ένα αυθεντικό.
Το έχτισε ο Χοσέ Μπανούς Μασντέου, ένας Καταλανός κατασκευαστής που είχε πλουτίσει χτίζοντας ολόκληρες συνοικίες εργατικών κατοικιών στη Μαδρίτη της μεταπολεμικής περιόδου: πολυκατοικίες και πάλι πολυκατοικίες, μαζική ανοικοδόμηση και στενά περιθώρια κέρδους.
Με αυτή την περιουσία ήρθε στον νότο για να χτίσει ακριβώς το αντίθετο. Το λιμάνι φέρει το πλήρες όνομά του —Πουέρτο Χοσέ Μπανούς— και είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς το κεφάλαιο της ισπανικής οικοδομής κατοικιών της δεκαετίας του πενήντα και του εξήντα επανεπενδύθηκε στον τουρισμό.
Ούτε η χρονική στιγμή είναι τυχαία. Στα τέλη της δεκαετίας του εξήντα η Κόστα δελ Σολ απογειωνόταν και γέμιζε ψηλά κτίρια, με το μοντέλο του μαζικού τουρισμού ήλιου και θάλασσας που επιβαλλόταν σε όλη την ισπανική μεσογειακή ακτή.
Ο Μπανούς στοιχημάτισε σε κάτι άλλο: ένα προϊόν υψηλής κατηγορίας, με μαρίνα σκαφών αναψυχής, πολυτελή καταστήματα και μια εικόνα που να μη μοιάζει με ό,τι συνέβαινε διακόσια μέτρα πιο πέρα.
Ασβεστωμένα σπιτάκια με βουκαμβίλιες να κρέμονται από τους τοίχους, στενά δρομάκια και μια πολυτελής μαρίνα ακριβώς δίπλα. Όλα χτισμένα πάνω σε ό,τι ως το 1970 ήταν παραλία και καλαμιώνες, σε λίγο περισσότερο από μισό αιώνα.
Από τις χίλιες θέσεις ελλιμενισμού του λιμανιού, μόνο λίγες βρίσκονται εδώ. Τα γιοτ δένουν με την πρύμνη προς τον περίπατο και την πλατφόρμα ανοιχτή σαν σαλόνι: δεν πληρώνεις για τα μέτρα νερού, πληρώνεις για τα βλέμματα.
Κατέβασε την εφαρμογή και ανακάλυψε την πόλη Marbella χωρίς σύνδεση, όποτε θέλεις. Κάνε τη διαδρομή με τα πόδια Πουέρτο Μπανούς και η χλιδή της μαρίνας με έναν ντόπιο ξεναγό στο αυτί σου.
Μάθε περισσότερα για το Viavoy →Υπεύθυνος για την όψη ήταν ο Νόλντι Σρεκ, ένας σχεδιαστής που ερχόταν από το Μπέβερλι Χιλς, όπου δούλευε ανάμεσα σε σκηνικά και βίλες σταρ. Αυτή η προέλευση εξηγεί εκείνη την πολύ παράξενη αίσθηση, ανάμεσα στο αληθινό και το στημένο, που νιώθεις ακόμη όταν περπατάς εκεί.
Η απόφασή του ήταν να προσποιηθεί ένα παλιό ανδαλουσιανό χωριό που υπήρχε από πάντα: χαμηλά ασβεστωμένα σπίτια, στενά δρομάκια, βουκαμβίλιες, μικρές πλατείες. Σε μια ακτή που γέμιζε πύργους διαμερισμάτων, αυτό σήμαινε να πας κόντρα στο ρεύμα.
Και λειτούργησε τόσο καλά που έγινε πρότυπο. Μεγάλο μέρος της μεταγενέστερης τουριστικής πολεοδομίας υψηλής κατηγορίας στη Μεσόγειο —μαρίνες με ψεύτικο χωριό γύρω τους— ακολουθεί αυτή τη συνταγή, και η τεκμηριωμένη αφετηρία της βρίσκεται εδώ.
Αξίζει να το κοιτάξεις με αυτό το κλειδί: δεν είναι ένα χωριό με λιμάνι, είναι ένα λιμάνι μεταμφιεσμένο σε χωριό, και κάθε στοιχείο —το ύψος των σπιτιών, το πλάτος των δρόμων, η σχέση με το νερό— είναι υπολογισμένο ώστε να δημιουργεί αυτή την εντύπωση.
Τα εγκαίνια, τον Μάιο του 1970, έμειναν στην ιστορία: ήρθαν ο Αγά Χαν, ο Ρόμαν Πολάνσκι και οι πρίγκιπες Ρενιέ και Γκρέις του Μονακό, και τριακόσιοι σερβιτόροι σέρβιραν είκοσι δύο κιλά χαβιάρι σε χίλιους επτακόσιους καλεσμένους. Για να τραγουδήσει προσέλαβαν έναν Χούλιο Ιγκλέσιας τότε σχεδόν άγνωστο.
Ό,τι ακολούθησε εδραίωσε το μοντέλο. Η Μαρμπέγια ήταν για χρόνια η καλοκαιρινή πρωτεύουσα της βασιλικής οικογένειας της Σαουδικής Αραβίας: ο βασιλιάς Φαχντ έχτισε εδώ δίπλα ένα τεράστιο παλάτι, με δικό του τέμενος, και κατέβαινε με τεράστια συνοδεία. Αυτό μεταμόρφωσε την τοπική οικονομία για δεκαετίες.
Και στον κυκλικό κόμβο της εισόδου βρίσκεται η Λα Βικτόρια, ο χάλκινος όγκος των πάνω από είκοσι μέτρων που οι ντόπιοι της Μαρμπέγια αποκαλούν «το άγαλμα του Ρώσου». Παρουσιάστηκε το 1994 ως δώρο του δημάρχου της Μόσχας και κατέληξε στα δικαστήρια, με κλοπή εγγράφων και αμφιβολίες για το αν το έργο που τοποθετήθηκε ήταν αυτό που είχε αγοραστεί.
Εκείνο το επεισόδιο ανήκει σε άλλη εποχή: τη δημαρχία του Χεσούς Χιλ, που κατέληξε το 2006 στην Επιχείρηση Μαλάγια, μία από τις μεγαλύτερες υποθέσεις πολεοδομικής διαφθοράς στην Ισπανία, τόσο σοβαρή που η κυβέρνηση διέλυσε το δημοτικό συμβούλιο της Μαρμπέγια.
Το υπογράφει ο Γεωργιανός Ζουράμπ Τσερετέλι, δημιουργός του Μεγάλου Πέτρου των σχεδόν εκατό μέτρων στη Μόσχα, που μισή πόλη τον απεχθάνεται. Οι ντόπιοι της Μαρμπέγια το κοιτάζουν με ένα μείγμα πειράγματος και τρυφερότητας: είναι υπερβολικό, και γι' αυτό ταιριάζει εδώ.
Εγκαινιάστηκε τον Μάιο του 1970. Μέχρι τότε σε αυτό το σημείο υπήρχαν μόνο παραλία και καλαμιώνες: ό,τι βλέπεις σήμερα —το λευκό χωριό, η μαρίνα, οι εμπορικοί δρόμοι— χτίστηκε σε λίγο περισσότερο από μισό αιώνα, μέσα σε μια ζωή.
Ένας Καταλανός κατασκευαστής που είχε πλουτίσει χτίζοντας ολόκληρες συνοικίες εργατικών κατοικιών στη Μαδρίτη της μεταπολεμικής περιόδου, και που με αυτή την περιουσία ήρθε στον νότο για να χτίσει ακριβώς το αντίθετο: ένα πολυτελές λιμάνι. Το πλήρες όνομα του τόπου είναι Πουέρτο Χοσέ Μπανούς.
Γιατί είναι σχεδιασμένο για να μοιάζει. Η καθοριστική απόφαση του έργου ήταν να προσποιηθεί ένα παλιό ανδαλουσιανό χωριό που υπήρχε από πάντα —χαμηλά ασβεστωμένα σπίτια, στενά δρομάκια, βουκαμβίλιες— με μια πολυτελή μαρίνα μπροστά, αντί να στηθούν ψηλές πολυκατοικίες όπως γινόταν σε όλη την ακτή.
Ο Νόλντι Σρεκ, ένας σχεδιαστής που ερχόταν από το Μπέβερλι Χιλς, όπου δούλευε ανάμεσα σε σκηνικά και βίλες σταρ του Χόλιγουντ. Από εκεί εκείνη η πολύ παράξενη αίσθηση, ανάμεσα στο αληθινό και το στημένο, που νιώθεις ακόμη όταν περπατάς, και που έκανε το σύνολο πρότυπο για μισή μεσογειακή ακτή.
Ένα κοσμικό γεγονός πρώτου μεγέθους: παρευρέθηκαν ο Αγά Χαν, ο Ρόμαν Πολάνσκι και οι πρίγκιπες Ρενιέ και Γκρέις του Μονακό, και τριακόσιοι σερβιτόροι σέρβιραν είκοσι δύο κιλά χαβιάρι σε χίλιους επτακόσιους καλεσμένους. Για να τραγουδήσει προσλήφθηκε ένας Χούλιο Ιγκλέσιας που τότε ήταν σχεδόν άγνωστος.
Λέγεται Λα Βικτόρια, το υπογράφει ο Γεωργιανός γλύπτης Ζουράμπ Τσερετέλι και τοποθετήθηκε το 1994, παρουσιασμένο ως δώρο του δημάρχου της Μόσχας. Η πραγματικότητα ήταν πιο θολή: κόστισε δημόσιο χρήμα και δύο οικόπεδα, κατέληξε στα δικαστήρια με κλοπή εγγράφων μαζί, και έφτασε να αμφισβητηθεί αν το έργο που τοποθετήθηκε ήταν αυτό που είχε αγοραστεί.
Κατέβασε το Viavoy και περπάτησε στην πόλη Marbella χωρίς σύνδεση, όποτε θέλεις.

Συνέχισε το διάβασμα



