Midden op de havenpromenade staat een glazen kubus, doorsneden door blauwe, rode, gele en groene banen die veranderen naargelang waar je staat en hoe het licht valt. In Málaga noemt niemand hem bij zijn naam: het is El Cubo, de Kubus. En wat je van buitenaf ziet, is alleen de luchtkoker, want het museum ligt eronder, onder het niveau van de promenade. Het was het eerste Centre Pompidou dat buiten Frankrijk openging.
Een museum dat zich onder de promenade verstopt
De beslissing om het museum in te graven heeft een duidelijke logica: de Muelle Uno is een teruggewonnen zeefront, en het volbouwen ervan zou juist hebben verborgen wat net voor de stad was opengesteld. Dus werd de zaal eronder uitgegraven en steekt aan de oppervlakte alleen dat glazen stuk van zo'n acht meter per zijde uit, dat dienstdoet als lichtinval en als blikvanger.
De kubus is het werk van de Franse kunstenaar Daniel Buren, die al een halve eeuw werkt met banen van precies dezelfde breedte, zoals een ander een handtekening heeft. Het spel zit hier in de lagen gekleurd glas: rond het middaguur werkt het als een caleidoscoop en bij zonsondergang lijkt het van binnenuit op te lichten. Je ziet hem nooit twee keer hetzelfde, en dat is het kunstwerk.
Het loont om eromheen te lopen voordat je naar binnen gaat. Vanaf de zeekant, met het water erachter, en vanaf de stadskant, met Gibralfaro op de achtergrond, krijg je twee totaal verschillende beelden.
Wat je binnen ziet
De collectie is niet van het museum zelf: het zijn werken die zijn uitgeleend door het Centre Pompidou in Parijs, een van de grootste verzamelingen moderne en hedendaagse kunst ter wereld, en ze wisselen om de zoveel tijd. Dat betekent dat je werk van Picasso, Frida Kahlo, Magritte, Brancusi of Bacon kunt zien, maar ook dat wat er nu hangt er over twee jaar misschien niet meer is.
De opstelling is eerder op thema dan chronologisch ingedeeld, met een vaste afdeling en tijdelijke tentoonstellingen die meestal het interessantste deel van het bezoek zijn. Omdat het een ondergrondse ruimte van beperkte omvang is, loop je het helemaal door zonder moe te worden: ruim anderhalf uur is genoeg.
Het is goed om te weten hoe het ontstond. De overeenkomst werd in 2015 getekend als een experiment van vijf jaar, bijna een proef, en het pakte zo goed uit dat ze steeds is verlengd. Het is moeilijk te geloven dat iets wat nu een van de ansichtkaarten van de stad is, begon als een tijdelijke bruikleen.
Niet te missen
De eerste buiten Frankrijk
Het Parijse museum koos Málaga voor zijn eerste internationale vestiging, in 2015 en als tijdelijke overeenkomst.
De kubus van Daniel Buren
Lagen gekleurd glas die je nooit twee keer hetzelfde ziet. Het is het kunstwerk, niet de versiering.
Het museum ligt onder de grond
De zaal werd onder de promenade uitgegraven om het pas teruggewonnen zeefront niet te verbergen.
Geleende, wisselende collectie
De werken komen uit Parijs en wisselen. Wat er nu hangt, is er over twee jaar misschien niet meer.
Hoe het past in je bezoek aan Málaga
Het ligt aan de Muelle Uno, aan het eind van het Palmeral de las Sorpresas, op tien minuten lopen van de zuidkant van de calle Marqués de Larios. Het hele havenfront is vlak en autovrij, dus je combineert het makkelijk met een wandeling naar de vuurtoren en La Malagueta.
Als je de promenade naar het oosten volgt, ben je in vijftien minuten bij het strand van La Malagueta en de arena voor stierengevechten. Die route, met het museum erbij, vult op je gemak een halve middag.
Er is een tijdvak met gratis toegang aan het eind van de zondag, en in Málaga bestaat bovendien een combinatiekaartje dat verschillende gemeentelijke musea voor een betere prijs combineert: als je plan er drie of meer omvat, loont het om ernaar te kijken voordat je losse kaartjes koopt.
Veelgestelde vragen
Sinds wanneer is het Pompidou hier?
Het opende in maart 2015, en in het begin was het bijna een experiment: het werd getekend als iets tijdelijks, voor zo'n vijf jaar, om te zien of de zet zou slagen. Het slaagde zo goed dat de overeenkomst telkens is verlengd en het hier nog steeds is, inmiddels als onderdeel van het landschap. Het is moeilijk te geloven dat iets zo kenmerkends voor de stad werd geboren met een houdbaarheidsdatum. Soms worden de dingen die alleen “om te proberen” komen degene die voor altijd blijven.
Wie is Daniel Buren?
Een wereldberoemde Franse kunstenaar, onmiddellijk herkenbaar aan een obsessie: strepen. Hij werkt al een halve eeuw met banen van altijd precies dezelfde breedte, bijna als een handtekening. Zijn beroemdste werk zijn de gestreepte zuilen van het Palais-Royal in Parijs, die bij hun plaatsing in de jaren tachtig het halve Frankrijk schokten en die nu iedereen aanbidt. Als je eenmaal zijn strepen hebt leren zien, ga je ze in de halve wereld herkennen.
Waarom raakte Málaga vol met musea?
Omdat de stad een moedig besluit nam: ophouden alleen zon en strand te zijn en een culturele hoofdstad worden. Het startschot werd gegeven door het Museo Picasso in 2003, in de stad waar de schilder werd geboren; daarna kwam het Thyssen in 2011, en dit Pompidou in 2015. Tegenwoordig heeft Málaga meer dan dertig musea, iets ongekends voor haar grootte. Deze gekleurde kubus staat dus niet alleen: hij is één stuk van een stad die besloot zichzelf helemaal opnieuw uit te vinden door middel van kunst.
