Een lage, stevige toren van donkere steen, met muren die gemaakt lijken om alles te doorstaan. Het is de oudste vesting van alle Canarische Eilanden, en het sloeg in 1595 niemand minder dan het Engelse eskader van Drake en Hawkins af. Tegenwoordig ligt de zee ver weg, en ook dat heeft een verklaring.
Hier ontstond het idee van een haven
Het verhaal begint in 1478, toen kapitein Juan Rejón aan land ging om de verovering van Gran Canaria te beginnen en een eerste houten fort bouwde om deze ankerplaats te beschermen. Op dat hout liet gouverneur Alonso Fajardo in 1494 deze stenen toren bouwen.
Hij had maar één taak: de baai van La Isleta verdedigen, de enige plek waar schepen beschutting konden vinden tegen de wind en de zee. Met andere woorden: hier ontstond het idee van een haven in deze stad, eeuwen voordat er kades waren.
Het detail dat bijna niemand opmerkt, is dat deze toren de waterkant verdedigde, en dat de zee nu ver weg ligt. Het was de Puerto de la Luz zelf, die vanaf 1883 land op het water won, die het oude kasteel landinwaarts liet liggen.
Drake ging met lege handen weg, Van der Does niet
In 1595 sloeg het kasteel het Engelse eskader van Francis Drake en John Hawkins af, en die overwinning, die het volk toeschreef aan de bescherming van de Virgen de la Luz, de Maagd van het Licht, gaf de vesting voorgoed haar naam.
Drake kwam het avontuur duur te staan. Het eskader voer door naar het Caribisch gebied, op zoek naar het Spaanse goud, en daar liep alles mis: Hawkins stierf een paar maanden later, ziek, voor de kust van Puerto Rico in november van datzelfde jaar 1595, en Drake, de schrik van de zeeën, bezweek in januari 1596 aan koorts.
Vier jaar later was het geluk minder groot. In 1599 dook de Hollander Pieter van der Does op met zo'n zeventig schepen en meer dan tienduizend man, nam de stad in, plunderde haar en stak haar in brand. Het kasteel werd in brand gestoken en daarna herbouwd en uitgebreid.
Het werd met zorg gerestaureerd door de architecten Nieto en Sobejano, en sinds 2015 huist er de stichting van de Canarische beeldhouwer Martín Chirino, in 1925 in deze zelfde wijk geboren. Hij werkte met smeedijzer – het materiaal van de smederijen in de haven van zijn jeugd – en draaide de staven tot spiralen die hij “vientos” noemde, winden.
Niet te missen
De oudste vesting van de Canarische Eilanden
Een stenen toren uit 1494, op een houten fort dat Juan Rejón in 1478 bouwde.
Sloeg Drake af in 1595
De overwinning werd toegeschreven aan de Virgen de la Luz, en daar komt de naam van het kasteel vandaan.
Van der Does stak het in 1599 in brand
Met zo'n zeventig schepen en meer dan tienduizend man. Daarna werd het herbouwd en uitgebreid.
De zee trok zich terug
Het verdedigde de waterkant, maar de haven won zoveel land op het water dat het nu landinwaarts ligt.
Hoe het past in je bezoek aan Las Palmas
Het staat in het havengebied, bij de Mercado del Puerto en op een paar minuten van het Parque de Santa Catalina. Het is de meest historische stop in dit moderne deel van de stad.
Het bezoek duurt zo'n vijfenveertig minuten, voor het gebouw en de stichting van Chirino samen. Kijk de openingstijden na: het is niet doorlopend open.
Het combineert goed met het Museum Elder en met een wandeling door de Puerto de la Luz. En als Chirino je interesseert: hij was ook de eerste directeur van het CAAM, in Vegueta.
Veelgestelde vragen
En wie was die Martín Chirino?
Een van onze groten, hier zelf geboren in 1925. Hij werd over de hele wereld beroemd door zijn werk met smeedijzer, hetzelfde materiaal van de smederijen in de haven van zijn jeugd: hij draaide de staven tot spiralen die hij “vientos” noemde, winden, alsof hij de lucht van het eiland in metaal ving. Hij was een van de oprichters van El Paso, de groep die in de jaren vijftig de hele Spaanse kunst opschudde. Als je zo'n ijzeren spiraal ziet, weet je waar hij vandaan komt: uit het zout en de smidsen van deze kade.
En wat werd er van Drake na die mislukking?
Nou, het avontuur kwam hem duur te staan. Dat eskader vervolgde de koers naar het Caribisch gebied op zoek naar het Spaanse goud, en daar ging alles mis: John Hawkins stierf al na enkele maanden, ziek, voor Puerto Rico, in november van datzelfde 1595; en Francis Drake, de schrik van de zeeën, bezweek aan koortsen in januari 1596 bij Portobelo, in Panama. Ze lieten hem in zee zakken in een loden kist. Twee zeelegendes die langs deze toren voorbijgingen en nooit meer thuiskwamen.
En was de Hollandse aanval nog erger?
Veel erger. In 1599 verscheen de Hollander Pieter van der Does met een enorme armada, in de orde van zeventig schepen en meer dan tienduizend man, een van de grootste vloten die in deze wateren te zien waren geweest. Ze namen de stad in en plunderden haar, maar het klimaat, de ziektes en de Canarische milities, die hen het binnenland in lastigvielen, dwongen hen weer in te schepen met meer verliezen dan buit. Een grote schrik voor de stad, een slechte zaak voor hen.
