Er is weinig van over: enkele stukken muur en een paar torens die over de leegte hangen op het hoogste punt van de rotsrug. Maar het is het beste uitkijkpunt van de stad en de plek waar alles begon, want hier, op het smalste punt, waar de kloven van de Júcar en de Huécar elkaar bijna raken, bouwden de moslims de burcht die de enige mogelijke toegang beheerste.
De sleutel tot een onneembare stad
Cuenca is een natuurlijke vesting. De stad ligt op een rotskam tussen twee diepe ravijnen en heeft dus maar één kant die aan te vallen is: het noorden, waar de kam aansluit op de rest van het terrein. Daar werd het kasteel gebouwd, en dat maakte de plek tot de sleutel van alles.
De moslims bouwden hier hun burcht om die puur geometrische reden. Wie deze kam beheerste, beheerste de stad, en wie haar niet beheerste, kon op geen enkele manier binnenkomen: de andere drie kanten waren afgrond.
Alfons VIII veroverde haar in 1177 na een lang beleg, juist omdat een bestorming bijna onmogelijk was. Na de verovering bleef het kasteel de sleutelpositie, en de christelijke stad hield het eeuwenlang in stand en versterkte het.
Gevangenis van de Inquisitie en ruïne
Na verloop van tijd verloor het zijn militaire functie, en toen kreeg het een heel wat duisterder bestemming. Ernaast vestigde zich de rechtbank van de Inquisitie van Cuenca, een van de actiefste van Castilië, en de vertrekken van het kasteel dienden als gevangenis voor de verdachten.
Die periode liet een enorm spoor na in de archieven, maar niet in de bouw. Opeenvolgende oorlogen en het latere verval maakten het geheel definitief tot een ruïne, en van het kasteel zelf zijn alleen stukken muur over, een enkele toren en de Arco de Bezudo, de poort die aan de noordkant toegang gaf tot het terrein.
Eromheen ligt de Barrio del Castillo, het hoogste en minst bezochte deel van de oude binnenstad, met eenvoudige huizen, heel smalle straten en een sfeer die totaal anders is dan in het monumentale deel. Loop er zeker doorheen: hier is de oude binnenstad nog een gewone wijk.
En vanaf de rand overzie je alles: de kloof van de Júcar aan de ene kant, die van de Huécar aan de andere, en de hele stad die zich langs de rotsrug naar beneden laat zakken. Cuenca heeft geen uitkijkpunt dat hiermee te vergelijken is.
Niet te missen
De enige kant om aan te vallen
Aan drie kanten heeft de stad een afgrond. Hier, in het noorden, sluit ze aan op vaste grond: daarom staat het kasteel hier.
Hier begon Cuenca
De moslims bouwden op dit punt hun burcht. Wie de kam beheerste, beheerste de stad.
Gevangenis van de Inquisitie
Toen het zijn militaire rol kwijt was, vestigde de rechtbank zich ernaast en dienden de vertrekken als gevangenis.
Het beste uitkijkpunt
De twee kloven aan weerszijden en de stad die zich langs de rotsrug naar beneden laat zakken. Er is er geen tweede zoals dit.
Hoe het past in je bezoek aan Cuenca
Het is het natuurlijke eindpunt van de route door de oude binnenstad, na de Plaza Mayor, de kathedraal en de Hangende Huizen. Je klimt naar boven via de ronda de Julián Romero, een smalle, steile straat die één lang uitkijkpunt is en op zich al de wandeling waard.
De klim is zwaar, vooral als het warm is, maar het hoogteverschil overbrug je in etappes. En het loont: het uitzicht van boven brengt orde in je hele bezoek, want van daaruit begrijp je in één oogopslag de onmogelijke geografie waarop de stad is gebouwd.
De toegang is vrij en er zijn geen openingstijden. Het mooist is het bij zonsondergang, met het lage licht boven de kloven, maar zorg dat je nog bij daglicht naar beneden gaat, want de straten van de wijk zijn smal en slecht verlicht.
Veelgestelde vragen
Is er iets overgebleven van die Inquisitie?
Ja, en heel waardevols: de archieven van het inquisitietribunaal van Cuenca behoren tot de best bewaarde van Spanje, en historici van over de hele wereld bestuderen ze nu. De stenen van het kasteel raakten in verval, maar die papieren overleefden en laten ons een blik werpen op de angsten en geheimen van een heel tijdperk.
