Het zijn drie echte huizen, met houten balkons die boven bijna veertig meter leegte in de kloof van de Huécar zweven, en ze zijn geen decorgril: ze zijn de oplossing die een middeleeuwse stad vond, ingeklemd op een rotsrug waar geen grond was om te groeien. Als je niet in de breedte kunt bouwen, bouw je naar buiten.
Uit noodzaak boven de afgrond groeien
Cuenca ligt op een piepsmalle rotskam tussen twee kloven, die van de Júcar en die van de Huécar, en die geografie verklaart alles. De oude binnenstad heeft nauwelijks vlakke grond: de straten zijn smal, de huizenblokken kort en elke vlakke vierkante meter was in de 13e eeuw al bezet.
Het antwoord van de bewoners was hun woningen boven het ravijn uit te bouwen, met houten galerijen op balken die in de muur waren verankerd. Zo wonnen ze een paar meter woonruimte, en meteen ook licht en lucht, die in een middeleeuwse straat van die breedte schaars waren.
Vroeger waren er veel meer: een hele rij huizen die over de leegte hingen, liep langs de rand van de kloof. Met de tijd gingen ze verloren door instortingen, branden en verwaarlozing, en vandaag zijn er nog maar drie over, gebouwd tussen de 13e en de 15e eeuw.
Wat je ziet is het resultaat van een redding
Begin 20e eeuw lagen de huizen half in puin en was hun verdwijning een kwestie van tijd. Wat ze redde, was een zorgvuldige restauratie die de houten uitbouwen een voor een opnieuw maakte en de fundamenten verstevigde, in een tijd waarin het allerminst vanzelf sprak dat dit het bewaren waard was.
Het is goed om dat te weten als je ernaar kijkt: wat vandaag wordt gefotografeerd, is geen wonderbaarlijke overlevering, maar een goed uitgevoerde reconstructie op wat er over was. Dat doet niets af aan de waarde, integendeel. Het verklaart waarom het hout er zo egaal uitziet en waarom het geheel een samenhang heeft die een gebouw van zeven eeuwen oud meestal niet heeft.
In twee ervan zit het Museum voor Spaanse Abstracte Kunst, en die combinatie – avantgardeschilderkunst opgehangen in middeleeuwse huizen die boven een afgrond hangen – is het beste idee dat deze stad ooit heeft gehad. In het derde zit een restaurant.
Het beeld van het donkere hout tegen de lucht en tegen de bodem van het ravijn is Cuenca samengevat in één gebaar. Geen andere Spaanse stad heeft zo'n geconcentreerd beeld van zichzelf.
Niet te missen
Noodzaak, geen gril
De stad ligt op een kam zonder vlakke grond. Als je niet in de breedte kunt groeien, bouw je boven het ravijn uit.
Er zijn er nog drie
Ooit stond er een hele rij huizen boven de leegte. De overgebleven huizen zijn uit de 13e tot de 15e eeuw.
Veertig meter leegte
De houten uitbouwen hangen boven de kloof van de Huécar. Naar beneden kijken maakt indruk.
Ze zijn een restauratie
Begin 20e eeuw lagen ze half in puin. De uitbouwen werden een voor een opnieuw gemaakt en de fundamenten verstevigd.
Hoe het past in je bezoek aan Cuenca
De klassieke foto maak je niet vanaf de huizen, maar vanaf de Puente de San Pablo, de ijzeren loopbrug die op flinke hoogte de kloof van de Huécar oversteekt. Vandaar zie je ze van opzij, met het ravijn eronder, en daar is vrijwel elk beeld gemaakt dat je ooit van Cuenca hebt gezien.
Ze liggen op een steenworp van de Plaza Mayor en de kathedraal, via de calle Obispo Valero naar beneden, dus de natuurlijke volgorde is plein, kathedraal, Hangende Huizen en brug, en vandaar verder omhoog naar het kasteel.
Het beste moment is vroeg in de ochtend of bij het vallen van de avond, als ze verlicht zijn. Rond het middaguur en in het hoogseizoen loopt de brug vol en is de foto maken zonder mensen ervoor een kwestie van geduld.
Veelgestelde vragen
Is het waar dat ze ook “Casas del Rey” worden genoemd?
Zo wil de overlevering het: dat deze zwevende huizen in de Middeleeuwen als zomerverblijf dienden voor de koningen van Castilië, en dat ze daarom ook als Casas del Rey bekendstonden. Of het nu waar is of een legende, de naam geeft een idee van hoe bijzonder men ze altijd vond.
