XVI. yüzyıldan bu Rönesans avlusu, bir Fransız antikacı onu taş taş satın alıp götürdükten sonra elli yıldan fazla Paris'te kaldı. Ellili yılların sonunda Zaragoza'ya döndü ve 1980'den beri merkezdeki bir banka binasının içinde yeniden kurulu duruyor. İspanya'nın en akıl almaz miras hikâyelerinden biri ve sonu iyi bitti.
Satılıp giden bir avlu
Avlu, ticaretle zenginleşmiş Zaragozalı bir tüccar olan Gabriel Zaporta'nın evine aitti ve XVI. yüzyılın ortasında inşa edildi. İki kat kemer dizisi, oymalı sütunları ve pek rastlanmayan yoğunlukta heykel süslemeleriyle Aragon Rönesansı'nın istisnai bir örneği.
XIX. yüzyılda bina harabeye döndü ve 1903'te bir Fransız antikacı avluyu satın aldı, parça parça söktü ve Paris'e götürüp orada yeniden kurdu. Bu tür bir işlem o zamanlar tamamen yasaldı ve oldukça yaygındı: miras malzeme olarak satılıyordu.
1957'de Zaragozalı bir finans kuruluşu onu satın aldı ve dönüşünü organize etti. Parçalar geri geldi ve Coso'daki bir binanın içinde, iç mekân ona göre uyarlanarak yeniden kuruldu. Uzun bir restorasyonun ardından seksenli yıllarda halka açıldı.
Sütunlara oyulmuş aşk sahneleri
Bakılması gereken şey alt galerinin sütunları: gövdeleri, çoğu aşk, evlilik ve evlilikte sadakatle ilgili mitolojik ve alegorik sahneler anlatan kabartmalarla oyulmuş.
Bu dekoratif bir kapris değil: avlu, yaptıran kişinin evliliği bağlamında inşa edildi ve ikonografik program, Herakles figürleri, kur sahneleri ve kişileştirilmiş erdemlerle birliktelik üzerine eksiksiz bir söylem işlevi görüyor. Hepsini okumak zaman ve sabır ister.
Üst galeride kemer köşeliklerinde büstlü madalyonlar ve bütünü taçlandıran bir taç süsü var. Patio de la Infanta adı çok daha sonradan, kraliyet ailesiyle akraba sonraki bir sahibesinden geliyor ve özgün programla bir ilgisi yok.
Kaçırılmayacaklar
Elli yıldan fazla Paris'te kaldı
Bir antikacı onu 1903'te satın alıp söktü. Zaragozalı bir kuruluş sayesinde döndü ve bir binanın içinde yeniden kuruldu.
Hikâye anlatan sütunlar
Alt galerinin sütun gövdeleri aşk ve evlilik üzerine mitolojik sahneler anlatıyor: süs değil, eksiksiz bir program.
Bir tüccar yaptırdı
Ticaretle zenginleşmiş Gabriel Zaporta, evliliği vesilesiyle. Soyluluk değil, yeni paraydı.
Ücretsiz ve saklı giriş
Kendi cephesi yok ve sokakta duyurulmuyor. Coso'daki bir binanın giriş holünden giriliyor.
Zaragoza gezine nasıl uyar
Eski şehri Roma surunun hattını izleyerek çevreleyen cadde Coso'da, Plaza del Pilar'a beş dakika ve sergileri olan, girişi ücretsiz öteki Rönesans sarayı Sástago Sarayı'na çok yakın.
Binanın girişindeki holden giriliyor ve giriş ücretsiz; ancak saatler kuruluşun saatleri olduğu için kısıtlı, öğle vakti kapalı ve hafta sonları sınırlı. Kontrol etmek iyi olur.
Pek çok kişinin bilmediği on beş dakikalık bir ziyaret; kısmen kendi cephesi olmadığı ve sokaktan hiçbir işaretle duyurulmadığı için. Avlunun çevresinde de genellikle aynı girişten görülebilen geçici sergiler kurulu oluyor.
Sık sorulan sorular
Avluya adını veren o prensesin, yani infantanın, Goya ile ilgisi var mı?
Evet, hem de çok güzel bir bağlantı. O çift saraydan uzak yaşadı, çünkü infante çıkar için değil aşk için evlenmişti ve bu ona ayrıcalıklarına mal oldu. O aileyi de hemen yakındaki Fuendetodos'ta doğan dâhi Goya, ünlü bir toplu tabloda ve yalnızca kadının yer aldığı birkaç portrede resmetti. Yani bu avluya adını veren kadın, tüm zamanların en iyi Aragonlu ressamının tuvallerinden bize hâlâ bakıyor.
Peki sütunlarda neden bu kadar çok aşk sahnesi oyulmuş?
Çünkü anlatılana göre bu yalnızca bir zenginlik gösterisi değildi. Gabriel Zaporta onu düğününü kutlamak için yaptırdı: oymaların aşktan ve çiftlerden bu kadar çok söz etmesi bu yüzden. Bu, eşini ve birlikteliklerini bütün şehrin gözü önünde ölümsüzleştirmenin, kendileri artık olmadığında da sürsün diye, onun yoluydu. Ve bunu nasıl da başardı: yüzyıllar sonra hâlâ burada onların aşkından söz ediyoruz.
