San Cebrián kilisesinden geriye kalan tek şey olan küçük bir kriptadır ve yüzyıllar boyunca burada şeytanın büyü öğrettiğine inanılmasaydı mimari açıdan pek bir ilgi uyandırmazdı. Efsane o kadar bilinir ki Cervantes'in ve Ruiz de Alarcón'un eserlerine ad verdi ve bu üniversite şehrini Avrupa'da yasak bilginin eş anlamlısı yaptı.
Şeytanın okulu
Efsaneye göre şeytan burada yedi öğrenciye yedi yıl boyunca gizli ilimler dersi verirdi. Ders bitince içlerinden biri bedel olarak kalmak zorundaydı ve kimin kalacağı kurayla belirlenirdi. Bu, anlaşmanın klasik yapısıdır: bilginin bedeli ruhla ödenir.
En yaygın anlatı sonu da ekler: ödeme sırası son öğrenciye düştü, ama o, mağarada hapsolan gölgesini geride bırakarak kaçmayı başardı. Gölgesiz bu adam, büyücü ünüyle tanınan XV. yüzyıldan gerçek bir kişi olan Villena markisiyle özdeşleştirilir.
Efsanenin tam da Salamanca'ya yerleşmesi tesadüf değildir. Burası Kastilya'nın büyük üniversitesiydi; astronomi, tıp ve doğa felsefesinin okutulduğu yerdi ve halkın gözünde bu bilgilerle büyü arasındaki sınır bulanıktı. Her bilginler şehrinin sonunda kendi büyücü efsanesi olur.
Gerçekte ne var
Korunan şey, eski San Cebrián bölge kilisesinin kriptasıdır; tapınak yıkıldıktan sonra kalan küçük, tonozlu bir mekân. Şehir, tam da kötü şöhreti yüzünden onu XVI. yüzyılda duvarla kapattırdı ve bu, pratikte onu korudu.
Mekân sade, çağdaş bir müdahaleyle düzenlenmiştir; kripta açıkta bırakılmış, efsanenin oluşumunu ve edebiyattaki yolculuğunu anlatan panolar konmuştur. Çok kısa, on beş dakikalık ve ücretsiz bir ziyarettir.
Çevrede surların ve Puerta del Río'nun kalıntıları vardır; bütün bu yapılar, tarihi merkezin güney kenarında, çok az gelip geçenin olduğu bir kesimdedir. Sokaktan buraya inen merdiven de başlı başına şehrin en az bilinen köşelerinden biridir.
Kaçırılmayacaklar
Yedi öğrenci, yedi yıl
Efsaneye göre şeytan burada gizli ilimler öğretirdi ve ders bitince öğrencilerden biri bedel olarak kalırdı.
Gölgesiz adam
Son öğrenci gölgesini hapsolmuş hâlde bırakarak kaçtı. XV. yüzyıldan gerçek bir kişi olan Villena markisiyle özdeşleştirilir.
Şöhreti yüzünden duvarla kapatıldı
Şehir onu XVI. yüzyılda tam da efsane yüzünden kapattırdı ve onu koruyan da bu oldu.
Cervantes onun hakkında yazdı
Efsane Cervantes'in ve Ruiz de Alarcón'un eserlerine ad verdi ve şehri yasak bilginin eş anlamlısı yaptı.
Salamanca gezine nasıl uyar
Tarihi merkezin güney kenarında, Colegio de Calatrava'nın yanında ve iki katedrale beş dakika mesafede; Huerto de Calixto y Melibea'ya ve nehre doğal iniş yolunun üzerindedir.
Katedral topluluğundan surlar ve bahçe üzerinden Puente Romano'ya inen güzergâha iyi oturur. Bu iniş, tarihi merkezin en az kalabalık ve en hoş kesimlerinden biridir.
Ücretsizdir, kısadır ve hiçbir şey gerektirmez. İlgi çekiciliği anıtsal değil, anlatısaldır: Salamanca'nın Altın Çağ edebiyatında neden hem bilgiyle hem büyüyle ilişkilendirildiğini anlamaya yarar.
Sık sorulan sorular
O Villena markisi gerçekten var mıydı?
Evet, etten kemikten bir insandı: XV. yüzyıldan bir soylu, gerçek anlamda bir bilge olan don Enrique de Villena. Vergilius'u ve Dante'yi çevirdi, astronomi üzerine, hatta yemek üzerine yazdı. Ama dönemine göre o kadar kültürlü ve o kadar tuhaftı ki halk onu büyücü sandı. Öldüğünde kral kütüphanesinin incelenmesini ve yasak büyü kokan kitapların yakılmasını emretti. Bu ünle, efsanenin tam da onu seçmesine şaşırmıyorum.
Neden şeytanın okulu tam da burada?
Neredeyse her şeyi açıklayan bir tesadüf var. Yıkılan kilise, Aziz Kiprianos demek olan San Cebrián'a adanmıştı. Ve bu aziz, din değiştirmeden önce, geleneğe göre şeytanları çağırabilen son derece güçlü bir büyücüydü; yüzyıllar boyunca İspanya'da büyülerle ve saklı hazinelerle dolu ünlü bir “Aziz Kiprianos'un kitabı” dolaştı. Bir düşün: karanlık bir kripta, büyücü bir azizin adını taşıyan… halkın onu şeytanlarla ve lanetli öğrencilerle doldurması için çok daha fazlasına gerek yoktu.
