Salamanca'da geçen bir günü akılda kalan bir şeye dönüştüren ziyarettir: iki katedralin yükseklerinde, normalde ayak basılmayan iç galerilerden, tribünlerden ve sur yollarından yürüyerek teraslara ve kuleye çıkana dek süren bir güzergâh. Katedrallerin içi yukarıdan, bütün şehir de dışarıdan görülür ve bunu çok az kişi yapar.
Duvarların içinden
Güzergâh, katedrallerin duvarlarının kalınlığı içinde bulunan ve aslen vitrayların ve çatıların bakımı için düşünülmüş hizmet geçitlerinden yararlanır. Dar koridorlarda yürünür, yüksek tribünler geçilir ve neflere, onların hiç görülmediği bir yükseklikten bakılır.
Bu bakış açısı iki yapının algısını tamamen değiştirir. Catedral Nueva'nın kaburgalı tonozları, kaburgaları ve kilit taşlarıyla yakından görülür; tribünlerden birinden de Catedral Vieja'nın kesişme kulesi, zemin hizasından imkânsız bir açıdan görülür.
Ayrıca arşivden ve hazineden parçaları barındıran salonlardan ve Torre Mocha'dan geçilir, ardından çatıların üzerindeki dış teraslara çıkılır. Güzergâhın adı Ieronimus, yeniden iskân edilen Salamanca'nın ilk piskoposu ve Cid'in günah çıkaran rahibi olan Piskopos Jerónimo de Perigord'dan gelir.
El Mariquelo ve kulenin neden güçlendirildiği
1755 Lizbon depremi Salamanca'da şiddetle hissedildi ve katedralin kulesini ağır biçimde çatlattı. Kulenin içini doldurup tabanını güçlendirmek gerekti; bu yüzden bugün özgün projenin öngördüğünden çok daha kalındır: gözler önünde duran yapısal bir yara izidir.
O olaydan bugün hâlâ yaşayan bir gelenek doğdu. Her 31 Ekim'de, depremin yıldönümünde, bir mahalle sakini geleneksel charro kıyafetiyle kulenin tepesine çıkar, gayda ve tamboril çalar ve binanın da şehrin de dayandığı için şükreder. Ona El Mariquelo denir.
Gelenek onlarca yıl boyunca unutuldu, yetmişli yıllarda yeniden canlandırıldı ve bugün meydanda epey kalabalık toplar. Bir şehrin, kendisini yıkmamış bir depremi her yıl anması, bu taşlarla ilişkisi hakkında çok şey söyler.
Kaçırılmayacaklar
Duvarların içinde yürünür
Güzergâh, yapının kalınlığındaki, vitrayların ve çatıların bakımı için düşünülmüş hizmet geçitlerini kullanır.
Tonozlar yukarıdan
Kaburgalı tonozun kaburgaları ve kilit taşları yakından, Romanesk kesişme kulesi de zemin hizasından imkânsız bir açıdan görülür.
El Mariquelo
Her 31 Ekim'de biri gayda ve tamborille kuleye çıkar ve binanın 1755 depremine dayandığı için şükreder.
Kulenin içi doldurulmuştur
Lizbon depremi onu çatlattı ve tabanını güçlendirmek gerekti. Projenin öngördüğünden daha kalındır.
Salamanca ziyaretine nasıl uyar
Giriş, Catedral Nueva'nın meydana bakan tarafındaki Puerta de la Torre'dendir ve katedrallerin girişinden ayrıdır. İkisi aynı gün de ayrı ayrı da yapılabilir.
Güzergâh bir saati biraz aşar ve özellikle zorlu değildir: merdivenler vardır, ama dinlenme yerleri olan bölümlere ayrılmıştır ve kesintisiz bir tırmanış değildir. Yine de dar geçitler ve yüksekte kalan bazı bölümler vardır; bu yüzden klostrofobisi ya da ciddi yükseklik korkusu olanlara uygun değildir.
Doğru an akşamüstünün sonudur: Villamayor taşı altın rengine bürünür ve bütün şehir parlar. Teraslardan Plaza Mayor, Clerecía, Tormes ve arkada açılan Kastilya ovaları görülür.
Sık sorulan sorular
O piskopos başka bir yerde de geçiyor mu?
Büyük ortaçağ destanı Cantar de Mío Cid'de, o kadar: orada savaşta en önde gitmek isteyen savaşçı bir din adamı, “piskopos don Jerónimo” çıkar. Bu, aynı kişidir. Dahası da var: anlatılana göre katedralde saygı gösterilen haç, Cristo de las Batallas, onun Cid'in yanında seferlerde taşıdığı haçtır. Eşit ölçüde dua eden ve savaşan, sonunda da kendine mal ettiği şehirde, burada huzura eren bir piskopos.
