Taştan bir pastaya benzeyen bir cephe: sütunlar, balkonlar, saatler, bayraklar ve figürlerle dolu bir taç. Ortadaki o balkon da büyük olasılıkla yılda bir gün İspanya'nın en ünlü balkonudur: 6 Temmuz'da öğle vakti chupinazo oradan atılır.
Gerçek boyutta bir mimarlık el kitabı
Cephe barok ve 1752 tarihlidir, gerçi arkasındaki bina 1952'de baştan sona yeniden yapıldı. Üst üste bindirilmiş üç klasik düzeni —Dor, İon ve Korint, biri ötekinin üstünde— gerçek boyutta bir mimarlık el kitabı gibi korur.
Bulunduğu meydan küçük ve düzensizdir; bunun da bir açıklaması var: burası kimsenin toprağı değildi. Pamplona yüzyıllar boyunca surlarla çevrili ve birbirine düşman üç burgo'ydu —Navarrería, San Cernin ve San Nicolás— ve sonunda birleştiklerinde ortak ev tam da üçünün birbirine değdiği noktaya yükseltildi.
Birliği 8 Eylül 1423'te Soylu III. Carlos dayattı; onları tek bir belediye, tek bir mühür ve tek bir bayrakla tek bir şehirde birleşmeye zorladı. Belediye binasını da tam olarak bugün hâlâ durduğu yere yaptırdı.
Chupinazo ve “Pobre de mí”
6 Temmuz'da öğle vakti o balkondan chupinazo atılır: aşağıda mendillerini havaya kaldırmış bir insan seli gürlerken patlayan bir fişek. Kelime, fişeğin halk arasındaki adı olan “chupín”den gelir.
Söylenen cümle, şehir gibi iki dillidir: “Pamploneses, pamplonesas, ¡Viva San Fermín!, Iruindarrak, iruindarrok, gora San Fermin!” — Pamplonalı erkekler, Pamplonalı kadınlar, yaşasın San Fermín, önce İspanyolca, sonra Baskça. O anda, o ana kadar bileğe bağlı taşınan on binlerce kırmızı mendil hep birlikte boyuna çıkar.
Her yıl onu ateşlemek için özel biri seçilir ve bu seçim, önceki aylar boyunca bütün şehirde merak ve tartışma konusu olur.
Bir de neredeyse kimsenin sonuna kadar anlatmadığı ayrıntı: dokuz gün sonra, ayın 14'ünün gece yarısı, şehir aynı meydana döner; ama bu kez elinde yanan bir mum ve bambaşka bir şarkıyla: “Pobre de mí, pobre de mí, que se han acabado las fiestas de San Fermín” — vah bana, vah bana, San Fermín bayramı bitti. Aynı taş, sevincin bir haftada doğuşunu ve ölüşünü görür.
Kaçırılmayacaklar
Chupinazo'nun balkonu
6 Temmuz'da öğle vakti; on binlerce kırmızı mendil hep birlikte boyuna çıkarken.
1752 tarihli barok cephe
Üst üste bindirilmiş üç klasik düzenle: Dor, İon ve Korint.
Kimsenin toprağında durur
Şehri oluşturan birbirine düşman üç burgo'nun birbirine değdiği yere yükseltildi.
Ve her şey burada biter
Ayın 14'ünün gece yarısı; yanan mumlar ve bütün şehrin söylediği “Pobre de mí” ile.
Pamplona ziyaretine nasıl uyar
Eski şehrin kalbinde, Plaza Consistorial'dadır; Calle Mayor ile Calle Estafeta arasında.
Dışarıdan on ya da on beş dakikalık bir duraktır: iç kısmı genellikle ziyarete açık değildir. Bayram dışında meydan sakindir ve cephe çok daha iyi görülür.
Tam encierro güzergâhı üzerindedir, Cuesta de Santo Domingo ile Mercaderes virajı arasında; yani güzergâhı yürüyerek izlerken buradan geçilir.
Sık sorulan sorular
Belediye binası neden bu kadar küçük bir meydanda?
Çünkü burası kimsenin toprağı değildi. Pamplona yüzyıllar boyunca surlarla çevrili ve birbirine düşman üç burgoydu, Navarrería, San Cernín ve San Nicolás; nihayet birleştiklerinde ortak ev, tam üçünün birbirine değdiği noktada yükseltildi. Meydanın düzensiz ve dar bir boşluk olması bundandır: bir zamanlar düşman olan üç şehir arasındaki dikiş yeridir.
Balkondan tam olarak ne bağırılıyor?
Cümle, şehir gibi iki dillidir: “Pamploneses, pamplonesas, ¡Viva San Fermín!, Iruindarrak, iruindarrok, gora San Fermin!”. Ve o anda, o zamana kadar bileğe bağlı taşınan on binlerce kırmızı mendil aynı anda boyna çıkar.
