Palacio Real ile Teatro Real arasında, tartışmasız Madrid'in en asil meydanı olan büyük, bahçeli bir yarım daire açılır. Budanmış çitler, göz hizasında Got krallarının heykelleri ve ortada, geleneğe göre ta Galileo'nun çözdüğü bir fizik problemini saklayan atlı bir IV. Felipe. Saray olmanın ne anlama geldiğini anlamak için şehrin en iyi yeridir ve sabahın erken saatinde neredeyse bomboştur.
Yabancı bir kralın açtığı meydan
Tuhaf gelse de bu meydanı Napolyon'un kardeşine borçluyuz. Burada birkaç yıl hüküm süren Joseph Bonaparte, şehri ferahlatmak ve meydanlar açmak için ev ve manastır adalarını yıkmaya öyle düşkündü ki ona alaycı bir lakap taktılar: “el Rey Plazuelas”, yani Meydancık Kral. Bu yarım daire onun o yıkımlarından doğdu. Madrid'in en kraliyet havalı köşelerinden birini yabancı ve dayatılmış bir kralın başlatması ilginç.
İnşaat XIX. yüzyılın büyük bölümüne yayıldı ve meydan, bugün koruduğu bahçeli düzeniyle, ancak II. Isabel döneminde tamamlandı. Son büyük yenileme, XX. yüzyılın sonunda, trafiği meydanın altına gömdü ve bütün yüzeyi yayalara geri verdi: çağdaş Madrid'in en çok övülen kentsel müdahalelerinden biri oldu.
Bahçeleri çevreleyen heykeller, XVIII. yüzyılda beyazımsı taştan yontulmuş Got kralları ve İspanya krallıklarının ilk hükümdarlarıdır. Yukarıda, Palacio Real'in saçağını taçlandırmak için düşünülmüşlerdi, ama ya çok ağırdılar ya da —en lezzetli efsaneye göre— bir kraliçe bir depremin onları başına düşürdüğünü rüyasında görüp indirilmelerini emretti. Bu yüzden bugün onlar göz hizasında, aralarında dolaşırsın.
Yalnızca iki ayak üstünde duran at
Ortadaki büyük bronz atlı heykel, Velázquez'i saray ressamı olarak yanında tutan kral IV. Felipe'dir. XVII. yüzyılda İtalyan Pietro Tacca tarafından, Giambologna'nın başladığı bir modelden dökülen heykel, dünyada yalnızca atın iki arka ayağı üzerinde duran ilk atlı heykel oldu.
Devrilmemesini sağlamak epey büyük bir fizik problemiydi. Anlatıldığına göre yardımı ta Galileo Galilei'den istediler; o da ağırlığı dağıtmak için arka üçte birin dolu, ön kısmın boş yapılmasını önerdi. İtalyan bir dâhinin hilesiyle çözülmüş barok bir heykel.
Çok güzel bir ayrıntı daha var: Tacca kralı hiç yüz yüze görmedi. Floransa'daki atölyesinden, ona Madrid'den gönderilen, Velázquez'in yaptığı bir portreden çalıştı. Yani resmin dâhisi ona yüzü, ifadeyi ve duruşu verdi, Tacca da modeli bir kez bile karşısında görmeden bunları bronza aktardı. Bir portre bu ata dönüşmek için Avrupa'nın yarısını dolaştı.
Çevresinde Cabo Noval ve Lepanto bahçeleri bütünü tamamlar ve batı balkonundan Palacio Real'in doğu cephesi bütün uzunluğuyla görünür: sarayın en iyi panoramasıdır ve neredeyse bütün fotoğraflarda çıkan odur.
Kaçırılmayacaklar
Pietro Tacca'nın IV. Felipe'si
Dünyada yalnızca arka ayakları üzerinde duran ilk atlı heykel, işin içinde Galileo da var.
Yer hizasında Got kralları
Sarayın saçağı için düşünülen heykeller, ağırlıktan ya da bir kraliyet kâbusundan dolayı göz hizasına indi.
Batı balkonu
Palacio Real'in doğu cephesinin en iyi panoraması ve neredeyse bütün fotoğraflarda çıkan.
Jardines de Sabatini
Sarayın kuzey cephesinden iki dakika: ücretsiz ve gün batımında muhteşem.
Madrid gezine nasıl uyar
Meydan üç büyük ziyaretin buluşma noktasıdır. Batıda Palacio Real ve Catedral de la Almudena; doğuda Teatro Real ve metronun altında XVII. yüzyıldan kalma Caños del Peral çeşmesinin kalıntılarının görünür biçimde korunduğu Plaza de Isabel II; kuzeyde de ücretsiz ve gün batımında kusursuz olan Jardines de Sabatini.
Buradan Arenal caddesinden doğuya yürüyerek on dakikada Puerta del Sol'a, güneye inerek de Austrias Madrid'inin kalbinden Plaza Mayor'a ve Mercado de San Miguel'e varılır. Güneybatıya on dakika ötede, Velázquez'in gömüldüğü ve mezarının hâlâ bulunamadığı Plaza de Ramales da var.
Görmek için en iyi zaman, bahçelerin boş olduğu ve ışığın sarayın cephesine tam vurduğu sabahın erken saati ya da aydınlatmanın yandığı akşam karanlığıdır. Viavoy'un Tarihi ve Kraliyet Madrid'i adlı rotası buradan geçer ve heykellerin, atın ve Velázquez'in portresini yaptığı kralın hikâyesini anlatır.
Sık sorulan sorular
Bu büyük meydanı kim açtı?
Tuhaf gelse de bunu Napolyon'un kardeşine borçluyuz. Burada birkaç yıl hüküm süren Joseph Bonaparte, şehri ferahlatmak ve meydanlar açmak için ev ve manastır adalarını yıkmaya o kadar hevesliydi ki ona alaycı bir lakap taktılar: “el Rey Plazuelas”, yani Meydancık Kral. Bu kadar zarif olan bu yarım daire onun o yıkımlarından doğdu. İlginç, değil mi, Madrid'in en kraliyete yakışır köşelerinden birinin yabancı ve dayatılmış bir kral tarafından başlatılması.
IV. Felipe'yi bu kadar benzer nasıl yonttular?
Güzel olan da burada. Heykeltıraş, İtalyan Pietro Tacca, kralı yüz yüze hiç görmedi: Floransa'daki atölyesinden, Madrid'den ona gönderilen ve ne az ne çok Velázquez'in yaptığı bir portreden yola çıkarak çalıştı. Yani resmin dehası ona yüzü, ifadeyi ve duruşu verdi, Tacca da modeli hiç karşısında görmeden onları bronza aktardı. Bir portre bu ata dönüşmek için Avrupa'nın yarısını dolaştı.
