Katolik Hükümdarlar burada gömülüdür ve bu bir tesadüf değildir: Isabel, Toledo'yu ya da Sevilla'yı değil, fethettiği son şehir olan Granada'yı seçti. 1504'te öldü ve naaşı, bu yapı 1517'de tamamlanana kadar Alhambra'da bekledi. İçeride Avrupa'nın en iyileri arasında sayılan yaldızlı bir demir parmaklık, Carrara mermerinden iki lahit ve müzede kraliçenin özel resim koleksiyonu vardır: önünde dua ettiği ahşap panolar.
Buraya gömülme kararı
Bu seçimin apaçık bir siyasi yükü vardır. Isabel ve Fernando krallıklarının büyük katedrallerinden herhangi birine gömülebilirlerdi; ama 1492'de henüz almış oldukları şehri, yarımadadaki İslam'ın son başkentini seçtiler. Buraya gömülmek, bir saltanatın anlamını sabitlemek demekti.
Yapı 1505 ile 1517 arasında, başında Enrique Egas'ın bulunduğu bir ekiple geç Gotik Isabel üslubunda inşa edildi. Dış cephesi taş telkâriyle kaplıdır ve üzerinde birbirine bağlı F ve Y baş harfleri —Fernando ve Ysabel—, boyunduruk ve oklar, bir de şehre adını veren ve fetihten sonra kraliyet armasına eklenen meyve, nar (granada) görülür.
İçeride dört kişi yatar: Katolik Hükümdarlar ve ikinci lahitte kızları Kastilya Kraliçesi I. Juana ile kocası Yakışıklı Felipe. Mermer lahitlerin altında, kriptada, kraliyet ailesinin kurşun tabutları sade ve göz önünde durur; üzerlerinde baş harfler kazılıdır. Yukarıdaki mermerle aşağıdaki kurşun arasındaki tezat, ziyaretin en etkileyici anıdır.
Parmaklık, lahitler ve Isabel'in koleksiyonu
Parmaklığı 1520 civarında Maestro Bartolomé de Jaén imzaladı ve yapımı yıllarını aldı. Basit bir korkuluk değildir: azizler, İsa'nın hayatından sahneler, armalar ve tepede bir taç süslemesiyle birkaç metre yüksekliğinde yaldızlı demirden bir duvardır ve Avrupa'daki demir parmaklık işçiliğinin en iyi eserlerinden biri sayılır.
Lahitler Carrara mermerindendir: Katolik Hükümdarlar'ınkini İtalyan Domenico Fancelli, Juana ile Felipe'ninkini ise Bartolomé Ordóñez yonttu. Ünlü bir ayrıntıya dikkat et: Isabel'in başı yastığa Fernando'nunkinden daha çok gömülür ve gelenek bunu onun daha ağır bastığına bir gönderme olarak yorumlar. Büyük olasılıkla heykeltıraşlıktaki bir rastlantıdır, ama herkesin ilk gösterdiği şey budur.
Sakristi müzesi Katolik Isabel'in özel resim koleksiyonunu saklar: aralarında Van der Weyden, Memling ve Bouts'un da bulunduğu Flaman panoları, yani kendi kişisel dua odasında tuttukları. Bir kraliçenin önünde dua ettiği, kendi seçtiği tabloları görmek yapının en mahrem kısmıdır. Tacı ve asası ile Fernando'nun kılıcı da buradadır.
Kaçırılmayacaklar
Maestro Bartolomé'nin parmaklığı
Azizler ve sahnelerle süslü yaldızlı demir, 1520 civarından. Avrupa'daki demir parmaklık işçiliğinin en iyi eserleri arasında.
Mermerin altındaki kurşun
Kriptada, Carrara lahitlerinin altında, sade ve göz önündeki kraliyet tabutları.
Isabel'in özel koleksiyonu
Van der Weyden, Memling ve Bouts: kişisel dua odasındaki, kendi seçtiği panolar.
Gömülen baş
Isabel'inki yastığa Fernando'nunkinden daha çok gömülür. Herkes bunu gösterir.
Granada ziyaretine nasıl uyar
Katedral'e bitişiktir ama ayrı ve daha eski bir yapıdır; calle Oficios'tan kendi girişi ve kendi ücreti vardır. Pek çok kişi katedralin biletini bunu da kapsadığını düşünerek alır ve sürprizle karşılaşır.
Önerdiğim sıra buradan başlayıp katedralle devam etmektir: Kraliyet Şapeli daha küçük, daha toplu ve içeriği daha yoğundur; ziyaretçi kalabalığı gelmeden önce burada zaman kazanmak karşılığını verir. Kırk dakika hesapla.
Çevresinde tarihi merkez yer alır: Alcaicería, Madraza —dua salonu korunmuş eski Nasrî üniversitesi—, Plaza Bib-Rambla ve Corral del Carbón. Hepsi bir sabaha sığar.
Sık sorulan sorular
Kraliçe Isabel'in tablolarının burada saklandığı doğru mu?
Evet, ve bana göre bütün bunların en mahrem yanı da bu. Sakristi müzesinde Katolik Isabel'in özel resim koleksiyonu durur; kendi odasında baktığı ve önünde dua ettiği panolar. En üst düzeyde Flaman ve İtalyan eserleri: Van der Weyden, Memling, Botticelli, Perugino… İspanya'daki en iyi erken dönem Flaman ressamları koleksiyonlarından biri. Bu bir kraliçenin altını değil, mahremiyetidir: son derece güçlü bir kadının her gün gözünün önünde olmasını seçtiği şeyler.
Peki o yaldızlı parmaklık, onu yapmayı kim başarabildi?
Onu 1520 civarında dâhi bir sanatçı, Maestro Bartolomé de Jaén imzaladı ve bu iş hayatının yıllarını aldı. Kapatmaya yarayan sıradan bir parmaklık değil: kuyumculuk işiymiş gibi işlenmiş azizler, sahneler ve armalarla dolu yaldızlı demirden bir sınır. İki dünyayı ayırdığına dikkat et: bu yanda sen, öbür yanda krallar. Kimse onlara ölümden sonra bile tam olarak yaklaşamasın diye bilerek böyle yapıldı. Haşmet mesafeyle de ölçülür.
