Ο πολιούχος του Αλικάντε είναι ο Άγιος Νικόλαος του Μπάρι, δηλαδή ο ίδιος επίσκοπος του 4ου αιώνα του οποίου η φήμη ότι μοίραζε κρυφά δώρα κατέληξε, αιώνες και χώρες αργότερα, να γίνει ο Σάντα Κλάους, ο Αϊ-Βασίλης. Ο ναός του είναι ο μεγαλύτερος της πόλης και ταιριάζει φυσικά στη διαδρομή από τα μουσεία της παλιάς πόλης.
Ένας πολιούχος που τον διάλεξε το ημερολόγιο
Η παράδοση λέει ότι μια 6η Δεκεμβρίου, ημέρα του Αγίου Νικολάου, η πόλη πέρασε σε χριστιανικά χέρια με επικεφαλής τον ινφάντη Αλφόνσο —τον μελλοντικό Αλφόνσο Ι΄ τον Σοφό—, που διέταξε να χτιστεί μια εκκλησία προς τιμήν του αγίου της ημέρας. Από τότε είναι ο πολιούχος του Αλικάντε.
Αυτός ο τρόπος επιλογής είναι πιο συνηθισμένος απ' όσο φαίνεται: μεγάλο μέρος των ισπανικών πολιούχων αγίων ορίστηκε από την ημερομηνία μιας κατάκτησης, μιας νίκης ή του τέλους μιας επιδημίας. Το κάστρο της Σάντα Μπάρμπαρα οφείλει το όνομά του ακριβώς στην ίδια διαδικασία, τέσσερα χρόνια αργότερα.
Η κατάκτηση έχει επιπλέον πολιτικό πλαίσιο. Το 1244 η Καστίλη και το Στέμμα της Αραγονίας είχαν συμφωνήσει στην Αλμίθρα από πού θα περνούσαν τα σύνορα ανάμεσα στα δύο βασίλεια, και στο Αλικάντε έπεσε, προς το παρόν, η καστιλιάνικη πλευρά. Μισό αιώνα αργότερα θα περνούσε στην Αραγονία, όπου και θα έμενε.
Συγκαθεδρικός ναός από το 1959, και το μοναστηριακό αίθριο
Το 1959 ο ναός αναβαθμίστηκε σε συγκαθεδρικό, μοιραζόμενος το αξίωμα της επισκοπικής έδρας με τον καθεδρικό της Οριουέλα. Αυτό το σχήμα οφείλεται σε αναδιοργανώσεις των επισκοπών τον 20ό αιώνα και επαναλαμβάνεται σε αρκετές ισπανικές επισκοπές: δύο έδρες, ένας και ο αυτός επίσκοπος.
Το κτίριο χτίστηκε ανάμεσα στο 1616 και το 1662 σε ερρεριανό ρυθμό —τον αυστηρό και γυμνό κλασικισμό που επινόησε ο Χουάν ντε Ερρέρα στο Εσκοριάλ—, και ο τρούλος του, σχεδόν σαράντα πέντε μέτρων, είναι το σήμα κατατεθέν του συνόλου από οποιοδήποτε σημείο της παλιάς πόλης.
Η αντίθεση στο εσωτερικό είναι αυτό που εκπλήσσει περισσότερο: απ' έξω και στο κλίτος όλα είναι πέτρα λιτή και καθαρή, και ξαφνικά εμφανίζεται ένα παρεκκλήσι της Θείας Κοινωνίας που είναι μια μπαρόκ έκρηξη χρυσού. Είναι η συνηθισμένη αλληλουχία ενός αυστηρού 17ου αιώνα στον οποίο ο 18ος αιώνας προσθέτει πληθωρικότητα.
Και μη φύγεις χωρίς να ρίξεις μια ματιά στο μοναστηριακό αίθριο, που είναι μια όαση γαλήνης στην καρδιά του κέντρου και που πολύς κόσμος το χάνει επειδή δεν φαίνεται από το κλίτος. Είναι από τα λίγα σιωπηλά μέρη της παλιάς πόλης.
Μη χάσεις
Ο πολιούχος είναι ο παππούς του Αϊ-Βασίλη
Ο Άγιος Νικόλαος του Μπάρι, επίσκοπος του 4ου αιώνα, γνωστός επειδή άφηνε κρυφά δώρα στους πιο φτωχούς.
Πολιούχος λόγω ημερομηνίας
Η παράδοση τοποθετεί την κατάληψη της πόλης μια 6η Δεκεμβρίου, ημέρα του αγίου. Όπως και το κάστρο με την Αγία Βαρβάρα.
Συγκαθεδρικός ναός από το 1959
Μοιράζεται την επισκοπική έδρα με την Οριουέλα: δύο καθεδρικοί, ένας και ο αυτός επίσκοπος.
Το αίθριο δεν φαίνεται από το κλίτος
Και είναι από τα λίγα σιωπηλά μέρη της παλιάς πόλης. Πολύς κόσμος το χάνει.
Πώς ταιριάζει στη διαδρομή σου από μουσεία
Βρίσκεται δύο λεπτά από το MACA, το μουσείο σύγχρονης τέχνης με τη συλλογή που δώρισε ο Εουσέμπιο Σέμπερε, και από το MUBAG, το μουσείο καλών τεχνών στο Παλάτι Γκραβίνα.
Το να τα συνδυάσεις λειτουργεί πολύ καλά ως πολιτιστικό πρωινό: ο συγκαθεδρικός ναός, το MACA και το MUBAG βρίσκονται σε ακτίνα τριών λεπτών με τα πόδια, και τα τρία μαζί καλύπτουν πάνω από τέσσερις αιώνες τέχνης του Αλικάντε, από το μπαρόκ ως την κινητική τέχνη.
Το MARQ, το αρχαιολογικό, είναι πιο μακριά και θέλει ολόκληρο πρωινό μόνο του. Και η είσοδος στον ναό είναι ελεύθερη εκτός ωρών λειτουργίας, οπότε η στάση δεν προσθέτει κόστος στη διαδρομή.
Συχνές ερωτήσεις
Αυτός ο Άγιος Νικόλαος έχει κάποια σχέση με τον Άγιο Βασίλη των Χριστουγέννων;
Έχει απόλυτη σχέση, είναι αυτός! Ο Άγιος Νικόλαος του Μπάρι ήταν ένας επίσκοπος πριν από χίλια επτακόσια περίπου χρόνια, σε αυτό που σήμερα είναι η Τουρκία, διασημότατος για τη γενναιοδωρία του: ο θρύλος λέει ότι άφηνε κρυφά νομίσματα και δώρα σε όποιον τα χρειαζόταν. Από εκείνον τον επίσκοπο που μοίραζε δώρα, περνώντας από την Ολλανδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, βγήκε με τους αιώνες ο Σάντα Κλάους με τα άσπρα γένια. Οπότε ο πολιούχος της πόλης μου και ο κύριος των χριστουγεννιάτικων δώρων είναι, κι ας μη φαίνεται, το ίδιο πρόσωπο.
Ποιος ήταν ο «ινφάντης Αλφόνσος» που την κατέκτησε;
Ούτε λίγο ούτε πολύ ο μελλοντικός Αλφόνσος Ι΄ ο Σοφός, ο βασιλιάς των Καντίγκας και των μεγάλων βιβλίων, που τότε ήταν ακόμη διάδοχος του θρόνου της Καστίλης. Το 1244 εκείνος και το στέμμα της Αραγονίας είχαν συμφωνήσει στην Αλμίθρα από πού θα περνούσαν τα σύνορα ανάμεσα στα δύο βασίλεια, και το Αλικάντε έπεσε, προς το παρόν, στην καστιλιάνικη πλευρά. Περίεργο, ε; Ο άνθρωπος που μας έδωσε πολιούχο να είναι Καστιλιάνος, ενώ εμείς θα καταλήγαμε Βαλενθιανοί. Πράγματα εκείνων των αιώνων του πάρε-δώσε.
