Gdy tylko przekroczysz próg, wita cię drewniana cisza i delikatny zapach werniksu i starego kadzidła. Dla mieszkańca Murcji to nie jest zwykłe muzeum: to serce jego Wielkiego Tygodnia. Tu żyje dzieło Francisca Salzilla, największego rzeźbiarza religijnego hiszpańskiego baroku.
Salzillo nie rzeźbił postaci, rzeźbił emocje
W tych salach przechowuje się pasos (feretrony procesyjne): wielkie grupy postaci z polichromowanego drewna, które wychodzą w procesji, a przez resztę roku odpoczywają tutaj. To nie eksponaty pomyślane dla muzeum, lecz przedmioty liturgiczne, które od prawie trzech wieków wychodzą na ulice.
Najważniejsze dzieło to „Modlitwa w Ogrójcu” z 1754 roku, z aniołem, który zdaje się za chwilę wzlecieć, by pocieszyć wyczerpanego Chrystusa. Wielu uważa ją za jego arcydzieło, a wystarczy spojrzeć na fałdy płaszcza, by zrozumieć dlaczego.
Hiszpańska rzeźba procesyjna to gatunek, którego w reszcie Europy prawie nie ma, a Salzillo jest jednym z jego trzech czy czterech szczytów, obok Gregoria Fernándeza, Martíneza Montañésa i Alonsa Cano. Zobaczyć go w jego mieście, w budynku, dla którego tworzył, to coś zupełnie innego.
Szczegół techniczny, który wiele wyjaśnia: Salzillo robił pasos puste w środku. Wiele figur jest wydrążonych, z klejonych tkanin i polichromowanego drewna, żeby ważyły jak najmniej. Dzięki temu ogromną grupę da się nieść na ramionach wąskimi uliczkami, nie łamiąc nikomu kręgosłupa.
Szopka, której nikt się nie spodziewa
Drugim klejnotem jest szopka: ponad pięćset maleńkich figurek, które wymodelował między 1776 a 1783 rokiem dla pewnego szlachcica z miasta. Cały świat pasterzy, targów i miniaturowych domków, a każda twarzyczka inna od poprzedniej.
Można spędzić pół godziny na szukaniu szczegółów i zawsze pojawia się nowy. To ćwiczenie z obserwacji tak wciągające, że wiele osób poświęca jej w końcu więcej czasu niż wielkim pasos.
I jest coś, co czyni ją szczególnie ciekawą: choć opowiada o narodzinach Chrystusa, Salzillo ubrał swoich pasterzy jak chłopów z Murcji z XVIII wieku i kazał im wędrować przez krajobrazy przypominające huertę (nawadnianą równinę wokół miasta), a nie Ziemię Świętą.
Wymodelował świat, który miał przed oczami. Dlatego rozpoznaje się w niej stroje, zawody, a nawet twarze ówczesnej Murcji, i dlatego szopka jest też pierwszorzędnym dokumentem etnograficznym.
Nie do przegapienia
Największy rzeźbiarz religijny baroku
Francisco Salzillo, artysta z Murcji z XVIII wieku; jego dzieła są w budynku, dla którego powstały.
„Modlitwa w Ogrójcu”
Z 1754 roku, z aniołem, który zdaje się za chwilę wzlecieć. Dla wielu jego arcydzieło.
Pasos są puste w środku
Wydrążone, z klejonych tkanin, żeby dało się je nieść na ramionach wąskimi uliczkami.
Szopka z 500 figurami
Wymodelowana między 1776 a 1783 rokiem, z pasterzami ubranymi jak chłopi z Murcji z XVIII wieku.
Jak to wpleść w zwiedzanie Murcji
Stoi obok kościoła Jesús, na Plaza de San Agustín, nieco z dala od najbardziej turystycznej osi centrum, ale dziesięć minut pieszo od niej.
Zwiedzanie trwa dobrą godzinę. Wstęp jest płatny, w umiarkowanej cenie, i wart każdej minuty, zwłaszcza jeśli poświęcisz osobną chwilę szopce.
Połącz je z samym kościołem Jesús, który jest okrągły i z którego wyrusza Procesja Salzillów, oraz z klasztorem Santa Clara la Real, który leży na tej samej trasie.
Najczęstsze pytania
Czy wiesz, że szopka Salzilla prawie nie przypomina Betlejem?
Choć opowiada o narodzinach Chrystusa, Salzillo ubrał swoich pasterzy jak chłopów z Murcji osiemnastego wieku i kazał im wędrować przez krajobrazy przypominające naszą huertę, a nie Ziemię Świętą. Wymodelował świat, który miał przed oczami: dlatego rozpoznajesz stroje, zawody, a nawet twarze ówczesnej Murcji.
