Pachnie kwiatem pomarańczy i jest tak kwadratowy i tak spokojny, że odstaje od wszystkiego dookoła. To nie przypadek: ten plac nie wyrósł sam z siebie, jak w tylu miasteczkach, lecz wyrysowano go celowo linijką i cyrklem w 1485 roku, tuż po zdobyciu miasta, żeby przełamać plątaninę zaułków starej medyny.
Urbanistyka podboju
W 1485 roku Korona Kastylii dopiero co przyłączyła Marbellę i jedną z pierwszych decyzji było wytyczenie tu nowej, uporządkowanej przestrzeni, w renesansowym stylu, który docierał z Włoch. To urbanistyka narzucona: regularny prostokąt otwarty w nieregularnej tkance islamskiej.
Ten gest miał bardzo jasną wymowę polityczną. Muzułmańska medyna była labiryntem zaułków bez widocznej hierarchii; prostokątny plac otoczony budynkami instytucji to dokładne przeciwieństwo: czytelna przestrzeń, w której władzę widać.
Wokół ustawiono trzy władze, które rządziły miastem: władzę cywilną w ratuszu, sądowniczą w Casa del Corregidor, a Kościół w kaplicy Santiago, każdą we własnym domu i twarzą w twarz z pozostałymi w tym samym prostokącie.
Gorzkie pomarańcze
Drzewka pomarańczowe, od których plac wziął nazwę, to odmiana gorzka, ta sama, którą widać na tylu dziedzińcach i placach Andaluzji. Ich owoców nie da się jeść prosto z drzewa, tak są kwaśne, i każdy, kto spróbuje, od razu się o tym przekonuje.
Sadzi się je z dwóch innych powodów. Pierwszy to kwiat: kwiat pomarańczy pachnie przez wiele tygodni i bardzo intensywnie, a ten zapach to znak rozpoznawczy placu. Drugi to fakt, że gorzka pomarańcza jest drzewem odpornym, zimozielonym, które dobrze znosi upał, suszę i przycinanie.
Owoce jednak się wykorzystuje: to podstawa angielskiej marmolady z gorzkich pomarańczy, wytwarzanej od XVIII wieku z sewilskich pomarańczy, a także likierów. Innymi słowy, mają zbyt handlowy, tylko nie jako owoce deserowe.
Dziś plac zajmują ogródki kawiarniane i to najczęściej powtarzana pocztówka z Marbelli. Ale warto poświęcić mu chwilę bez pośpiechu, na siedząco, patrząc, jak trzy budynki instytucji dzielą między siebie jego boki: to lekcja urbanistyki, która wciąż działa pięć stuleci później.
Nie do przegapienia
Wyrysowany linijką w 1485 roku
Renesansowy prostokąt celowo otwarty w labiryncie muzułmańskiej medyny.
Trzy władze dookoła
Władza cywilna, sądownicza i Kościół, każda po jednej stronie tego samego prostokąta, twarzą w twarz.
Pomarańczy się nie je
To odmiana gorzka: nie do zjedzenia prosto z drzewa. Sadzi się je dla kwiatu i dla odporności.
Stare miasto jest małe
Kilka kwartałów białych uliczek, które obejdziesz w nieco ponad godzinę. Prawie nikt się tego nie spodziewa.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Marbelli
To serce starego miasta i naturalny punkt wyjścia. Stąd prowadzą ulice do kościoła Encarnación, do murów zamkowych i do Museo del Grabado.
Całe stare miasto obejdziesz w nieco ponad godzinę, a jest niewielkie: to kilka kwartałów białych, wąskich uliczek. To ta część Marbelli, której większość odwiedzających się nie spodziewa.
Przyjdź wcześnie albo pod koniec popołudnia. W porze obiadu i kolacji ogródki zajmują cały plac, a cena kawy tutaj w niczym nie przypomina tej dwie ulice dalej.
Najczęstsze pytania
Czy pomarańcze z placu można jeść?
Spróbuj, jeśli się odważysz… a potem nie miej do mnie pretensji. Drzewka pomarańczowe na placu są gorzkie, to kwaśna odmiana, którą widzisz w tylu patiach i na tylu placach Andaluzji: dają owoc bardzo twardy do gryzienia, niemożliwie kwaśny. To po co się je sadzi? Dla kwiatu pomarańczy, który pachnie bez wytchnienia, i dlatego, że gorzka pomarańcza idealnie nadaje się na marmoladę, tę, którą uwielbiają Anglicy. Tutaj są do ozdoby i dla zapachu, nie na deser; owoc spada sam i prawie nikt go nie wykorzystuje.
