Cztery kamienne kolumny zwieńczone krzyżem, po drugiej stronie rzeki Adaja, a stąd najlepszy widok na Ávilę, jaki istnieje: cały pierścień murów na wzgórzu, okrągłe baszty wycelowane w niebo i stłoczone dachy miasta, które mieści się w swoich murach. To przydrożna kapliczka, humilladero, z 1566 roku, ale od wieków jest przede wszystkim miejscem, z którego ogląda się miasto.
Czym jest humilladero
Humilladeros były niewielkimi budowlami wznoszonymi przy drogach, u wjazdu do miast, żeby podróżny, który przybywał albo wyjeżdżał, zatrzymał się na chwilę na modlitwę przed krzyżem. Nazwa pochodzi od tego gestu ukorzenia się (po hiszpańsku humillarse).
Tę kapliczkę wzniesiono w 1566 roku i pełniła ona też funkcję procesyjną: wyznaczała punkt, do którego docierały procesje ku czci św. Sekundusa, pierwszego biskupa miasta. Była więc jednocześnie znakiem przy drodze, symboliczną granicą i stacją religijną.
Jej forma – cztery kolumny doryckie podtrzymujące belkowanie, z krzyżem pośrodku – to klasyczna świątynka ogołocona do minimum. Nie ma ścian ani dachu: jest tylko konstrukcja, w miejscu, gdzie liczy się to, co się przez nią widzi.
Tutaj złapano Teresę
Tradycja umieszcza dokładnie w tym miejscu jeden z najczęściej opowiadanych epizodów z dzieciństwa św. Teresy. Mając siedem lat, wyszła razem z bratem Rodrigiem pieszo z miasta, całkiem na serio, w stronę ziemi Maurów, z zamiarem poniesienia męczeństwa i zdobycia nieba za jednym zamachem.
Dogonił ich tutaj wuj i odprowadził do domu. Tę anegdotę opowiada się jako malowniczą, ale mówi sporo o środowisku, w którym dorastała: siedmioletnia dziewczynka, która rozumie męczeństwo jako plan działania, nie bierze się znikąd, bierze się z całej kultury.
Jej brat Rodrigo, drugi zbieg, w końcu popłynął do Ameryki Hiszpańskiej i po latach zginął tam w walce. Dwoje dzieci, które tamtego ranka uciekły razem, skończyło, każde na swój sposób, dokładnie tam, dokąd chciało dotrzeć.
Nie do przegapienia
Pełny widok na mury
Od środka nie da się dostrzec pierścienia jako całości. Stąd widać go w całości na wzgórzu.
Humilladero z 1566 roku
Znak przy drodze, przy którym podróżny zatrzymywał się na modlitwę, i granica, do której docierały procesje ku czci św. Sekundusa.
Tutaj złapano Teresę
Mając siedem lat, uciekała z bratem do ziemi Maurów, żeby ponieść męczeństwo. Wuj dogonił ich w tym miejscu.
Zacznij od tego miejsca
Zobaczenie całych murów przed wejściem nadaje sens wszystkiemu, co potem przejdziesz w ich obrębie.
Jak to połączyć ze zwiedzaniem Ávili
Leży po drugiej stronie rzeki Adaja, około piętnastu minut pieszo od bramy Puerta del Alcázar przez most albo pięć minut samochodem. Wstęp jest wolny, bez biletu i bez godzin otwarcia.
Najrozsądniej przyjść tu najpierw, zanim wejdziesz do miasta, bo z tego miejsca od razu pojmujesz mury jako kompletną całość, czego nie da się dostrzec od środka. Potem wszystko, co przejdziesz, nabiera sensu.
Najlepsza pora to zachód słońca, kiedy granit się złoci, albo noc, przy oświetlonych murach. I pamiętaj o wietrze: tutaj, na wysokości ponad tysiąca stu metrów i na otwartej przestrzeni, wieje prawie zawsze i jest zimny.
Najczęstsze pytania
Co to jest humilladero?
Opowiem ci, bo nazwa myli. Humilladero to była niewielka budowla, którą stawiano u wjazdu do miast, przy drodze, żeby podróżny, który przybywał albo wyruszał, zatrzymał się na chwilę, pomodlił i ukorzył przed krzyżem; stąd nazwa, od „humillarse”, ukorzyć się. Ta wyznaczała granicę Ávili od zachodu, na drodze do Salamanki. Kamień duchowej granicy, powiedzmy: ostatni kawałek miasta, zanim ruszysz w świat.
A co się stało z tymi dwojgiem dzieci-uciekinierów?
Po powrocie dostali porządną burę, rzecz jasna. Ale zobacz, jak różne były ich losy. Teresa, jak już wiesz, została świętą. A jej brat Rodrigo, ten, który towarzyszył jej w poszukiwaniu męczeństwa, w końcu przepłynął morze: jako młody człowiek wyruszył do Ameryki Hiszpańskiej i wiele lat później zginął, walcząc w Ameryce, w wojnach konkwisty. Dwa bardzo różne sposoby dążenia do chwały, o której jako dzieci marzyli razem właśnie tutaj.
