Leg je hand op een van de pijlers en zoek de voeg tussen twee blokken: er zit niets. Geen mortel, geen cement, geen metalen krammen. Het zijn meer dan twintigduizend granieten blokken, droog op elkaar gezet, die alleen door hun eigen gewicht en het evenwicht van de krachten overeind blijven, en zo staan ze er al bijna tweeduizend jaar. Het is waarschijnlijk het indrukwekkendste staaltje Romeinse ingenieurskunst dat in Europa nog overeind staat.
Een hoogteprobleem opgelost met bogen
Het werd eind 1e of begin 2e eeuw gebouwd, in de tijd van Trajanus, om water aan te voeren uit de Sierra de Guadarrama, op meer dan vijftien kilometer. Het water stroomde door een kanaal met een heel klein verval dat tot op de millimeter was berekend, want een aquaduct werkt niet met druk maar met zwaartekracht: is de helling te steil, dan slijt het water het kanaal uit, en is ze te flauw, dan blijft het staan.
Het probleem dook hier op, waar het terrein in een dal wegzakt. Hoogte verliezen zou betekenen dat het water de hoge stad niet bereikte, dus deden de ingenieurs het enige wat kon: het kanaal op bogen optillen tot het niveau behouden bleef. Op het diepste punt, de bodem van het dal, is het bouwwerk bijna achtentwintig meter hoog.
Oorspronkelijk had het honderdzevenenzestig bogen, in twee lagen, en het werkte echt: het bracht water naar Segovia tot iets meer dan een eeuw geleden. Dat detail maakt de meeste indruk. Het is geen geconserveerde ruïne: het is een stuk infrastructuur dat achttienhonderd jaar in gebruik was.
Vier eeuwen verminkt en herbouwd door Isabella
Het was niet altijd heel. In 1072 haalden de troepen van een koning van Toledo een stuk of dertig bogen neer, en zo bleef het, doorgesneden en op dat stuk buiten gebruik, vier eeuwen lang. De stad leefde hele generaties met haar kapotte aquaduct zonder het te kunnen herstellen.
De wederopbouw kwam rond 1484, in opdracht van Isabella de Katholieke, en gebeurde met nauwgezet respect voor het Romeinse tracé. Als je goed naar de bogen in dat deel kijkt, zie je een iets ander houwwerk, met wat regelmatigere blokken: dat is het deel uit de 15e eeuw, en het herkennen ervan is het mooiste spel dat het monument je biedt.
Bovenaan, boven het middelpunt, zitten twee lege nissen waarin oorspronkelijk een bronzen inscriptie zat, met letters die vastzaten in de gaatjes die je nog altijd ziet. Die inscriptie is verloren gegaan, en daarmee ook de naam van wie het liet bouwen: daarom blijft de precieze datering een afleiding en geen gegeven.
Niet te missen
Zonder een druppel mortel
Meer dan twintigduizend granieten blokken, droog op elkaar gezet en overeind gehouden door hun eigen gewicht. Al bijna tweeduizend jaar zo.
Vier eeuwen kapot
Een aanval in 1072 haalde een stuk of dertig bogen neer. Isabella de Katholieke liet het rond 1484 herbouwen met respect voor het Romeinse tracé.
In gebruik tot in de 20e eeuw
Het is geen geconserveerde ruïne: het bracht achttienhonderd jaar lang onafgebroken water naar de stad.
De verloren inscriptie
In de hoge nissen zaten bronzen letters die verdwenen zijn. Daarmee ging ook de naam verloren van wie het liet bouwen.
Hoe het in je bezoek aan Segovia past
Het staat op de Plaza del Azoguejo, de toegangspoort tot de stad als je van het station en de parkeerplaatsen komt. Het is letterlijk het eerste wat je ziet, en van daaruit begint de klim naar de kathedraal en het Alcázar.
Loop er omheen voordat je naar boven gaat. Vanaf het plein zie je de hoogte; vanaf de zijtrap die naar de Postigo klimt zie je de dubbele boogrij in perspectief; en van bovenaf, op de hoogte van het kanaal, begrijp je het verval en waar het water liep. Het zijn drie verschillende blikken en alle drie zijn gratis.
Het beste moment is bij zonsopgang of bij het vallen van de avond, wanneer het scheerlicht de voegen tussen de blokken aftekent en je ziet dat ze droog zijn. Rond het middaguur wordt de steen vlak en gaat een groot deel van het effect verloren.
Veelgestelde vragen
En die legende dat de duivel het heeft gebouwd?
Ze vertellen dat een waterdraagster die het zat was om kruiken de helling op te sjouwen, de duivel haar ziel beloofde als hij het water voor zonsopgang bracht. De duivel zette de bogen in één nacht neer, maar bij de eerste hanenkreet ontbrak er nog een steen, zodat het meisje haar ziel redde… en Segovia het aquaduct hield. Daarom noemen velen het ook de Duivelsbrug.
