Een gebouw van lichte steen dat een zijde van de Plaza del Cardenal Belluga afsluit, werk van Rafael Moneo uit de jaren negentig. En het is veel gedurfder dan het lijkt: in plaats van de barok eromheen na te bootsen of er iets schreeuwerigs neer te zetten, ontwierp Moneo de gevel als een wereldlijk retabel.
Een partituur van steen
Kijk er met half dichtgeknepen ogen naar en je ziet het ritme: een scherm van steen met pijlers en openingen die geordend zijn als de notenbalken van een partituur, met vensters die samenkomen en uiteengaan volgens een bewuste cadans.
Die notenbalk van openingen gaat in gesprek met het imafronte van de kathedraal, de westgevel, die er recht tegenover staat, zonder het na te doen en zonder zich klein te maken. Het antwoordt op de barokke theatraliteit met een andere theatraliteit, maar eigentijds en ingehouden.
Moneo koos een goudkleurige zandsteen uit de omgeving van Hellín, zodat het nieuwe gebouw goed zou samengaan met de kleur van het plein. De kleurcontinuïteit doet de rest: het past erin zonder te doen alsof het oud is.
En er is een staaltje stedelijke beleefdheid dat het vermelden waard is: het gebouw heeft geen deur naar het plein, je gaat aan de zijkant naar binnen. Het is alsof de nieuwkomer uit respect voor de oude monumenten zijn hoed afneemt en hun de hoofdrol laat.
Wie Rafael Moneo is
Rafael Moneo kreeg in 1996 de Pritzkerprijs, de hoogste onderscheiding ter wereld voor een architect, beschouwd als de Nobelprijs van het vak. Hij was de eerste Spanjaard die hem kreeg, en deze zo afgewogen gevel is van zijn hand.
Zijn werk kenmerkt zich juist hierdoor: ingrijpen in een historische omgeving zonder nabootsing en zonder agressie, op zoek naar de regel die een plek ordent, en daarop antwoorden met eigentijds materiaal en eigentijdse verhoudingen.
Andere werken van hem in Spanje volgen dezelfde logica: het Museo Nacional de Arte Romano in Mérida, de uitbreiding van het Prado of het Kursaal in San Sebastián. Het zijn allemaal oefeningen in inpassing op een moeilijke plek.
Hier was de uitdaging enorm: tegenover een van de grote gevels van de Spaanse barok gaan staan. Dat het resultaat werkt en niet wringt, is precies de reden waarom dit gebouw op architectuurscholen wordt bestudeerd.
Niet te missen
Ontworpen door Rafael Moneo
De eerste Spaanse architect met de Pritzkerprijs, die hij in 1996 kreeg.
Een wereldlijk retabel
Pijlers en openingen geordend als de notenbalken van een partituur, als antwoord op de barok aan de overkant.
Steen uit Hellín
Goudkleurige zandsteen, gekozen zodat het nieuwe gebouw goed samengaat met de kleur van het plein.
Geen deur naar het plein
Je gaat aan de zijkant naar binnen: de nieuwkomer laat de hoofdrol aan de oude monumenten.
Hoe het past in je bezoek aan Murcia
Het sluit een zijde van de Plaza del Cardenal Belluga af, naast de kathedraal en het bisschoppelijk paleis. Je ziet het vanaf dezelfde plek.
Reken op tien minuten: het is een administratief gebouw in gebruik, dus het bezoek is aan de buitenkant. Wat je moet doen, is de gevel vanaf verschillende punten op het plein bekijken.
Het contrast met de barok aan de overkant geeft de stop zijn betekenis, dus bekijk ze samen. Daarna ligt San Juan de Dios op een steenworp en de Glorieta op drie minuten.
Veelgestelde vragen
Wist je dat de architect de “Nobelprijs” van de architectuur won?
Ja: Rafael Moneo ontving in 1996 de Pritzkerprijs, de hoogste onderscheiding ter wereld voor een architect. Deze zo afgemeten gevel voor je is dus niet van de eerste de beste, het is het werk van een van de grote meesters van de architectuur.
