Twee enorme ronde torens die bovenaan verbonden zijn door een stenen brug boven de toegangsboog. Het is de plechtigste poort van de hele muur en het voorname gezicht van de stad, en ze is ontworpen om indruk te maken op wie er aankwam. Maar het is niet alleen decor: tussen de twee torens, boven het hoofd van wie binnenkwam, zitten mezekouwen en openingen om naar beneden te gooien wat nodig was.
Een verdedigingsmachine die ook de gevel was
De oplossing is die van de grote middeleeuwse poorten, en hier is ze tot het uiterste doorgevoerd: twee torens aan weerszijden van de doorgang, heel dicht bij elkaar, verbonden door een bovenbouw die er één geheel van maakt. Wie binnenkwam, zat ingeklemd tussen beide, onder vuur vanaf de twee flanken en van bovenaf.
Dat stuk van de ommuring is bovendien het hoogste, het dikste en dat met de torens het dichtst op elkaar van de hele muur. Dat is geen toeval: hier is het terrein toegankelijker dan langs de rest van de omtrek, dus moest de verdediging het gebrek aan natuurlijk voordeel compenseren.
En tegelijk was het de gevel van de stad. Hierlangs kwamen de stoeten, de koningen en de belangrijke kooplieden binnen, en wie aankwam, begreep in één oogopslag met wie hij te maken had. De twee functies – afschrikken en representeren – werden in hetzelfde object opgelost.
Het alcázar dat niet meer bestaat
Het woord komt van het Arabische al-qasr, de vesting, en hier lag inderdaad een militair complex binnen de ommuring: een citadel op de meest blootgestelde flank, met een eigen garnizoen. Dat verklaart waarom dit stuk in verhouding tot de rest zo zwaar is uitgevoerd.
Van dat alcázar is praktisch niets over. Het verloor in de loop van de eeuwen zijn functie, raakte in verval en werd uiteindelijk afgebroken, en op de plek werd iets anders gebouwd. Vandaag overleeft de plaatsnaam de steen: de poort van een alcázar dat er niet meer is, heet nog altijd Puerta del Alcázar.
Ervoor ligt de Mercado Grande, het plein waar eeuwenlang de markt, de steekspelen, de toernooien en de openbare plechtigheden werden gehouden. De poort keek dus aan de ene kant uit op de oorlog en aan de andere op het feest, en die dubbele aard heeft bijna elke middeleeuwse stadspoort.
Niet te missen
Twee torens en een brug
Bovenaan verbonden klemmen ze wie binnenkomt in en nemen hem onder vuur vanaf de flanken en van bovenaf, door de mezekouwen.
Het sterkste stuk van de ommuring
Hoger, dikker en met de torens het dichtst op elkaar, omdat het terrein hier geen natuurlijk voordeel bood.
Het alcázar is verdwenen
Er stond een citadel binnen de ommuring; ze raakte in verval en werd afgebroken. De naam van de poort overleeft de steen.
Oorlog buiten, feest binnen
Ervoor de Mercado Grande, eeuwenlang het toneel van markten, steekspelen en toernooien.
Hoe het past in je bezoek aan Ávila
Het is de hoofdtoegang tot de ommuring als je van het station en de parkeerplaatsen komt, dus hier komt bijna iedereen Ávila binnen. Vanaf hier ben je in vijf minuten op de Plaza del Mercado Chico en bij de kathedraal.
Het is ook een van de toegangen tot de adarve, de weergang boven op de muur, en dat is het bezoek dat je moet doen. En vanaf het plein ervoor vertrekt de weg naar de rivier en naar Los Cuatro Postes, op vijftien minuten.
De poort van buitenaf bekijken, vanaf de Mercado Grande, geeft het beste perspectief: van daaruit zie je de verhouding tussen de twee torens en de brug erboven, die je onder de boog niet waarneemt. Het is gratis en kan op elk uur.
Veelgestelde vragen
En waar is het alcázar dat de poort haar naam geeft?
Dat is de vraag die bijna niemand stelt, en ze heeft haar eigen haken en ogen: van het alcázar zelf is praktisch niets meer over. Het verloor door de eeuwen heen zijn functie, verviel en werd uiteindelijk gesloopt, en op de plek werd later iets anders gebouwd. Dus overleeft de naam nu de steen: we blijven “del Alcázar” zeggen tegen een poort die de herinnering bewaart aan een kasteel dat er niet meer is.
