Seville · Görülecek yerler

Venerables Hastanesi

Hospital de los Venerables

Dışarıdan kırmızı tuğla, sadelik ve gökyüzüne karşı çizilmiş bir çan duvarı: hiçbir şey vaat etmeyen bir cephe. İçeride ise Sevilla'nın en eksiksiz barok topluluklarından biri ve şehrin, burasının Avrupa'nın en zengin şehri olduğu ve ressamların durmaksızın çalıştığı XVII. yüzyılını anlamak için en iyi yeri vardır. 1675'te yaşlı ve kimsesiz rahipler —adındaki venerables, yani muhteremler— için bir yurt olarak kuruldu ve bugün Centro Velázquez'e ev sahipliği yapar.

Yaşlı rahipler için bir ev

Girişimin arkasında Katedral kanoniği, varlıklı bir adam ve döneminin büyük hamilerinden biri olan Justino de Neve vardı. Yapıyı Juan Domínguez ve her şeyden önce Sevilla barokunu belirleyen ailenin başı Leonardo de Figueroa inşa etti: çıplak tuğla, çini, alçı ve ucuz malzemeler ve son derece büyük bir ustalıkla mimari yapmanın çok yerel bir yolu.

Merkezdeki avlu en ustaca parçadır. Çukurdadır, çeşmesi basamaklı bir tür kâsenin dibindedir ve bu bir kapris değildir: yağmur suyunu toplar ve bir araya getirir; yılın yarısını bir bulut görmeden geçiren bir şehirde hiç de küçük bir şey değil. Avlunun biçimi, kelimenin tam anlamıyla, bir su sistemidir.

Kurum, XX. yüzyılın epey ilerlemiş bir dönemine kadar rahip yurdu olarak işledi. 1991'den beri onu, topluluğu restore edip bir kültür mekânı olarak açan Fundación Focus yönetir; kimseyi ağırlamamak için tasarlanmış bir binaya bugün girilebilmesinin açıklaması budur.

İçeride neler görülür

En göz alıcı olan kilisedir. Tonozları Juan de Valdés Leal ve oğlu Lucas Valdés boyadı; takdis odası ise bir barok göz yanılsaması alıştırmasıdır: tavanı birkaç metre yükseltiyormuş gibi görünen, perspektifle boyanmış bir kubbe. İşlediğini görmek için yerde işaretlenmiş noktaya tam olarak dur; başka herhangi bir yerden etki bozulur.

Centro Velázquez üst salonları kaplar ve Sevillalı ressamın ve çevresinin eserlerini bir araya getirir. Vakfın 2007'de satın aldığı ve dünyanın dört bir yanında ses getiren parça, onun Santa Rufina'sıdır: henüz genç bir Velázquez'in resmettiği, şehrin koruyucu azizesine dönüşmüş Trianalı bir çömlekçi. Onu burada, doğduğu yere beş yüz metre uzaklıkta görmenin ayrı bir tadı var.

Buna karşılık evin merkezi olması gereken şey eksiktir: Murillo'nun Justino de Neve'nin siparişiyle tam da bu bina için resmettiği Inmaculada de los Venerables, yani Muhteremlerin Lekesiz Gebeliği. Mareşal Soult onu Fransız işgali sırasında ganimet olarak götürdü ve bugün Museo del Prado'da asılıdır. Bulunduğu salon, boşluğuyla birlikte, hâlâ yerinde durur.

Kaçırılmayacaklar

Çukur avlu

Çeşmesi basamaklı bir kâsenin dibinde. Estetik değil: yağmur suyu toplama sistemi.

Valdés Leal'in takdis odası

Yalnızca yerde işaretlenmiş noktadan işleyen, perspektifle boyanmış bir kubbe.

Velázquez'in Santa Rufina'sı

Azizeye dönüşmüş Trianalı bir çömlekçi; genç bir Velázquez'in elinden, evine beş yüz metre uzakta.

Lekesiz Gebelik'in boşluğu

Murillo onu bu ev için resmetti. Soult götürdü ve bugün Prado'da; duvar hâlâ burada.

Sevilla ziyaretine nasıl uyar

Barrio de Santa Cruz'un tam ortasında, Plaza de Doña Elvira'ya bir, Katedral'e beş dakika uzaklıktadır. Mahallede bir yürüyüşü en iyi tamamlayan kapalı mekân ziyaretidir ve dışarıdaki sokaklar tıklım tıklımken bile genellikle boştur.

Valdés Leal ilgini çekiyorsa, gidilmesi gereken devam noktası, ölüm ve kibir üzerine iki büyük tuvalinin bulunduğu, on dakika uzaklıktaki Hospital de la Santa Caridad'dır. Aynı gün görülen iki barok hastane, aynı hikâyeyi birbirine zıt iki mizaçtan anlatır.

Bir saatten biraz fazla hesapla. Ve anıtsal merdiveni de ikinci avluyu da atlama: çoğu kişi girer, kiliseye bakar ve gider; böylece 1700'de emekli bir rahibin burada nasıl yaşadığını açıklayan kısmı tam da kaçırır.

Sık sorulan sorular

Bunun Murillo ile bir ilgisi var mı?

Hem de çok. Yapıyı başlatan kanonik, Murillo'nun yakın dostu ve hamisiydi ve ressama bu aynı ev için birkaç tuval ısmarladı. En ünlüsü, bugün “de los Venerables” denen bir Immaculata'dır. “Bugün” diyorum, üzülerek, çünkü Fransız işgali sırasında mareşal Soult o tabloyu ve başkalarını ganimet olarak götürdü; o Immaculata sonunda Museo del Prado'ya düştü ve hâlâ orada. Burada boşluk ve hikâye kaldı.

Peki içeride hangi Velázquez görülebilir?

Centro Velázquez, Sevillalıların en evrenselinin mücevherlerini saklar. En çok ses getireni, evi yöneten vakfın 2007'de bir İspanyol tablosu için rekor bir bedelle satın aldığı, Sevillalı çömlekçi bir aziz kadını gösteren “Santa Rufina”sıdır. Onu burada, Velázquez'in doğduğu ve resim yapmayı öğrendiği şehirde görmek tüyleri diken diken eder. O yalın tuğla kapıdan geçmeyi tek başına haklı çıkaran şeylerden biridir.

Tonozun ressamı kimdi?

Sevilla Barok'unun büyüklerinden, dramatik olana, hatta makabre düşkünlüğüyle ünlü Juan de Valdés Leal. Yakındaki Hospital de la Caridad'da, ölüm ve kibir üzerine nefesini kesen o iki korkunç tablo onundur. Burada, oğlu Lucas ile birlikte tonozları renkle doldurdu. Murillo'nun tersiydi: biri tatlılık ve sokak çocukları koyarken, öbürü kemik ve gerçek koyuyordu.

Seville şehrini keşfet ve kendi temponda dinle

Yerel rehberlerle, kendi temponda ve çevrimdışı gez.

Viavoy uygulaması

Seville şehrinde başka yerler

Salvador Kilisesi

Magdalena Kilisesi

San Luis de los Franceses Kilisesi

Santa Ana Kilisesi

Eski Kraliyet Tütün Fabrikası

Aslanlar Çeşmesi