Kırmızı ve siyahla yapılmış, birkaç kat yüksekliğinde bir kadın yüzü; eski afiş ve zarif propaganda dokusuyla. İmzası, daha çok Obey olarak bilinen Shepard Fairey'ye ait: Obama'nın, altında HOPE kelimesi bulunan ve 2008 kampanyasının resmî olmayan simgesine dönüşen mavi-kırmızı portresinin yaratıcısı. Burada da aynı dili bıraktı: az renk, çok güç, yirmili yılların Sovyet afişi ile rock arasında bir şey.
Bu düzeyde bir sanatçı Málaga'da bir yan duvara nasıl geldi
2013'te mahalle, Málaga Arte Urbano Soho'nun kısaltması olan MAUS adında bir festival icat etti ve uluslararası ve yerel sanatçıları boyamaya getirdi. Hedef çok belirliydi: yan duvarlar. Yandaki bina yıkılınca açıkta kalan o penceresiz, kör duvarlar; gözden düşmüş her mahallenin sahip olduğu en çirkin şey.
Atılım, Soho'nun en büyük kusurunu en büyük çekiciliğine dönüştürmekti ve beklenenden de iyi işledi. Bugün şehri yalnızca bu duvarların önünde fotoğraf çektirmek için baştan başa geçen insanlar var ve duvar resimleri rotası bu mahalleye inmenin nedenlerinden biri hâline geldi.
Obey'inkinin yanında, uluslararası çevrenin başka isimlerinin eserleri de dağılmıştır; aralarında İngiliz D*Face de vardır ve benzer ölçekteki eserleri birkaç sokak ötededir. Onları kırk beş dakikalık bir yürüyüşte art arda görmek, operasyonu anlamanın yoludur.
Duvarda neye bakmalı
Fairey'nin üslubu tutumluluğu sayesinde hemen tanınır: iki üç düz renk, neredeyse her zaman kırmızı, siyah ve krem, ve afişçilikten miras kalmış sert konturlu bir çizim. Ne renk geçişi ne de hacim vardır; bütün etki, tıpkı bir siyasi afişte olduğu gibi, siluet ve karşıtlıkla elde edilir.
Figürü çevreleyen süslemelere dikkat et. Fairey her zaman yüzü çerçeveleyen, art déco havalı ve neredeyse çiçeksi motifli dekoratif bordürler kurar; bu, mesajı yumuşatan ve aynı zamanda onu daha ağırbaşlı kılan bir yöntemdir. Süsleme kılığına girmiş propagandadır ve bu belirsizlik tam da onun konusudur.
Gerisini boyut yapar. Birkaç katlı bir yan duvarın üzerinde, bir çıkartma ya da sokak afişi için düşünülmüş bir çizim doğasını değiştirir: geri çekilmeye, kaldırımın karşısına geçmeye, yukarı bakmaya zorlar. Karşı köşedeki noktayı ara; onu biçimi bozulmadan bütünüyle görebileceğin yer orasıdır.
Kaçırılmayacaklar
HOPE afişinin yaratıcısı
Shepard Fairey, Obama'nın 2008 portresinin imzasını taşır. Bu duvar aynı grafik dili kullanır.
Bir festivalden doğdu
MAUS, 2013'te mahallenin yan duvarlarını boyamaya uluslararası sanatçılar getirdi. Bilinçli bir operasyondu.
Yalnızca iki üç renk
Kırmızı, siyah ve krem, sert konturlar, renk geçişi yok. Bütün etki siluette ve karşıtlıktadır.
Art déco bordürler
Yüzü çevreleyen dekoratif çerçeveler onun imzasıdır: süsleme kılığına girmiş propaganda.
Málaga gezine nasıl uyar
Alameda Principal ile Guadalmedina yatağı arasındaki dikdörtgen olan Soho'dadır, merkeze yürüyerek on dakika. Mantıklı olan, mahallenin ucunda kalan CAC'den başlamak ve yan duvarlara bakarak Alameda'ya doğru yukarı çıkmaktır.
Rota kısa ve düzdür; yol üzerinde Teatro del Soho'nun yanından geçilir. Dönüşüm hâlindeki bir mahalledir; iyi eserlerin arasında hâlâ bakımsız kesimler vardır: bu da görmeye gelinen şeyin bir parçasıdır.
Işık her zamankinden daha önemlidir. Duvar resimleri yüksek duvarlardadır ve öğle saatlerinde birçoğu ters ışıkta ya da yarısı gölgede kalır; öğleden önce ya da öğleden sonranın ortasında çok daha iyi fotoğraflanırlar.
Sık sorulan sorular
Neden “Obey” diye imzalıyor?
Son derece sokağa özgü bir hikâyeden geliyor. 1989'da, öğrenciyken, Fairey her yere güreşçi Dev André'nin yüzünü ve “Andre the Giant Has a Posse” sloganını taşıyan bir çıkartma yapıştırmaya başladı. Bu büyüyüp “Obey”, yani “itaat et” oldu; bu kelimeyi, gizli afişlerin itaat etmeyi ve tüketmeyi emrettiği bir kült film olan John Carpenter'ın “Onlar Yaşıyor”dan aldı. Çıkartmalarla yapılmış bir haylazlıktan dünyanın en tanınan imzalarından biri çıktı.
Obama afişi başını belaya soktu mu?
Epeyce, doğrusu. Meğer Fairey o resmi sıfırdan çizmemiş: Associated Press ajansının bir fotoğrafına dayandırmış. Afiş dünya çapında ünlenince ajans hakları talep etti ve sonunda onun bir uzlaşmayla kapattığı yıllar süren bir davaya dönüştü. İlginç, değil mi?: yakın dönem siyasi umudun en ikonik resmi, mahkemelerde epey büyük bir kavganın içinde doğdu.
