Seville · Τι να δεις

Τα περίπτερα της Έκθεσης του 29

Los pabellones de la Expo del 29

Κατά μήκος των δεντροφυτεμένων λεωφόρων που κατεβαίνουν προς το ποτάμι ξεπροβάλλουν ανάμεσα στις τζακαράντες κτίρια που μοιάζουν φερμένα από άλλη ήπειρο: μια κρεολική χασιέντα, μια πρόσοψη με μοτίβα των Ίνκας, ένα αποικιακό μέγαρο. Είναι τα περίπτερα που έστησαν οι προσκεκλημένες χώρες για την Ιβηροαμερικανική Έκθεση του 1929. Χτίστηκαν για να κρατήσουν λίγους μήνες και βρίσκονται ακόμη εδώ σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, μετατρεμμένα σε προξενεία, πανεπιστημιακές σχολές και μουσεία. Το να περπατάς ανάμεσά τους είναι σαν να κάνεις τον γύρο της μισής Αμερικής σε ένα τέταρτο.

Το εφήμερο που έμεινε

Η Ιβηροαμερικανική Έκθεση ήθελε να φέρει ξανά κοντά την Ισπανία με τις παλιές της αποικίες, και κάθε προσκεκλημένη χώρα έχτισε το δικό της περίπτερο ως συστατική επιστολή. Έφτασαν να υπάρχουν πάνω από εκατό κτίρια ανάμεσα σε εθνικά, περιφερειακά και θεματικά περίπτερα, μοιρασμένα στο πάρκο και στις γύρω λεωφόρους.

Τα περισσότερα είχαν σχεδιαστεί ως προσωρινή αρχιτεκτονική, σχεδόν σαν σκηνικά. Άρεσαν όμως, και αρκετές χώρες προτίμησαν να τα παραχωρήσουν στην πόλη ή να τα κρατήσουν ως διπλωματική έδρα αντί να τα αποσυναρμολογήσουν. Η Σεβίλλη έκανε μόνιμο αυτό που επρόκειτο να είναι εφήμερο, και σήμερα εκείνη η απόφαση καθορίζει το τοπίο όλης αυτής της περιοχής.

Οικονομικά, η Έκθεση ήταν καταστροφή. Άνοιξε τον Μάιο του 1929 με υπέρμετρη πολυτέλεια και τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς ξέσπασε το κραχ της Νέας Υόρκης. Η πόλη έμεινε χρεωμένη για δεκαετίες. Σε αντάλλαγμα κράτησε το πάρκο, την Πλάθα δε Εσπάνια, την Πλάθα δε Αμέρικα και αυτά τα περίπτερα: μάλλον η χειρότερη οικονομική πράξη και η καλύτερη αστική επένδυση της ιστορίας της.

Ποια να ψάξεις

Το Περίπτερο του Περού, έργο του Μανουέλ Πικέρας Κοτολί, αναμειγνύει το αποικιακό μπαρόκ με μοτίβα των Ίνκας και είναι από τα καλύτερα διατηρημένα. Σήμερα στεγάζει το Σπίτι της Επιστήμης του CSIC (του Ανώτατου Συμβουλίου Επιστημονικών Ερευνών της Ισπανίας), με μουσείο και πλανητάριο: μπορείς να μπεις, και είναι από τις πιο ευχάριστες επισκέψεις αν ταξιδεύεις με παιδιά.

Το Περίπτερο της Αργεντινής, του Μαρτίν Νοέλ, ήταν το πρώτο που τελείωσε και έχει αέρα κρεολικής χασιέντας, με την αυλή και τον πύργο του. Της Χιλής, της Κολομβίας, της Γουατεμάλας, του Μεξικού και της Ουρουγουάης στέκονται επίσης ακόμη όρθια, και σήμερα τα χρησιμοποιούν πανεπιστημιακές σχολές, προξενεία και στρατιωτικές υπηρεσίες.

Την άνοιξη, όλα αυτά συμβαίνουν κάτω από τις ανθισμένες τζακαράντες: οι λεωφόροι γεμίζουν μωβ για μερικές εβδομάδες τον Απρίλιο και τον Μάιο, και το έδαφος επίσης. Είναι μία από τις πιο όμορφες εικόνες της Σεβίλλης και κρατάει πολύ λίγο, οπότε αν πέσεις πάνω της, απόλαυσέ τη.

Μη χάσεις

Το Περίπτερο του Περού

Αποικιακό μπαρόκ με μοτίβα των Ίνκας. Σήμερα Σπίτι της Επιστήμης του CSIC, με πλανητάριο και ανοιχτή είσοδο.

Το Περίπτερο της Αργεντινής

Το πρώτο που τελείωσε, με αέρα κρεολικής χασιέντας, αυλή και πύργο.

Χτισμένα για λίγους μήνες

Ήταν προσωρινή αρχιτεκτονική. Η πόλη αποφάσισε να τα κρατήσει και σήμερα είναι προξενεία και πανεπιστημιακές σχολές.

Οι τζακαράντες του Απριλίου

Μερικές εβδομάδες μωβ στις λεωφόρους και στο έδαφος. Κρατάει λίγο και δεν ξεχνιέται.

Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Σεβίλλη

Τα περίπτερα είναι μοιρασμένα στις λεωφόρους που περιβάλλουν το Πάρκο Μαρία Λουίσα, κυρίως ανάμεσα στην Πλάθα δε Αμέρικα και το ποτάμι. Ο φυσικός περίπατος είναι να κατέβεις από την πλατεία προς τα νότια και μετά να στρίψεις προς τον Γουαδαλκιβίρ.

Σχεδόν κανένα δεν επισκέπτεσαι από μέσα, γιατί χρησιμοποιούνται, οπότε αυτός είναι ένας περίπατος εξωτερικής αρχιτεκτονικής. Η σαφής εξαίρεση είναι το Περίπτερο του Περού, με το Σπίτι της Επιστήμης, και σε μικρότερο βαθμό κάποια που ανοίγουν περιστασιακά σε μέρες ανοιχτών θυρών.

Στο τέλος της διαδρομής, δίπλα στο ποτάμι, βρίσκεται το Μνημείο του Ελκάνο, που κλείνει το πάρκο και, κατά κάποιον τρόπο, κλείνει ολόκληρη την ιστορία: από εκείνο το σημείο του Γουαδαλκιβίρ ξεκίνησαν τα πλοία που έκαναν για πρώτη φορά τον γύρο του κόσμου.

Συχνές ερωτήσεις

Και πώς τα πήγε η Σεβίλλη με εκείνη την Έκθεση;

Οικονομικά, έτσι κι έτσι, για να μην πω άσχημα. Η έκθεση άνοιξε τον Μάιο του 1929 με τεράστια πολυτέλεια... και τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς ξέσπασε το κραχ του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης και ολόκληρος ο κόσμος βυθίστηκε στην κρίση. Η Έκθεση είχε κοστίσει μια περιουσία και άφησε την πόλη χρεωμένη για χρόνια. Δες όμως την καλή πλευρά: σε αντάλλαγμα για εκείνα τα χρέη, η Σεβίλλη κράτησε αυτό το πάρκο, την Πλάθα δε Εσπάνια και αυτά τα περίπτερα. Μερικές φορές οι καλύτερες κληρονομιές γεννιούνται από μια κακή δουλειά.

Ανακάλυψε την πόλη Seville και άκουσέ την με τον δικό σου ρυθμό

Γύρισέ την με ντόπιους ξεναγούς, με τον δικό σου ρυθμό και χωρίς σύνδεση.

Εφαρμογή Viavoy

Άλλα μέρη στην πόλη Seville

Μνημείο του Ελκάνο και αποχαιρετισμός

Ανάκτορο της Κόμισσας ντε Λεμπρίχα

Λεωφόρος Αλκάλδε Μαρκές ντελ Κονταδέρο

Αυλή των Σημαιών

Πλατεία Αμερικής και τα περίπτερά της

Πλατεία Ντόνια Ελβίρα