Palma · Τι να δεις

Λα Λόνχα

La Lonja

Μοιάζει με εκκλησία, ή σχεδόν με κάστρο, με οκταγωνικά πυργάκια στις γωνίες, επάλξεις και διάτρητα μεγάλα παράθυρα. Δεν είναι: είναι χρηματιστήριο συναλλαγών, μια αγορά. Είναι ναός, ναι, αλλά του εμπορίου, και είναι μία από τις κορυφές της κοσμικής γοτθικής αρχιτεκτονικής σε όλη την Ευρώπη.

Μια συντεχνία που θέλησε δικό της καθεδρικό

Την έχτισε ανάμεσα στο 1420 και το 1452 ο Γκιγιέμ Σαγκρέρα, ο μεγαλύτερος Μαγιορκίνος αρχιτέκτονας, κατά παραγγελία του Κολέτζι δε λα Μερκαδερία, της συντεχνίας των μεγάλων εμπόρων της πόλης. Το πρόγραμμα ήταν σαφές: ήθελαν ένα κτίριο που να φωνάζει στον κόσμο πόσο ισχυροί ήταν.

Μέσα έκλειναν συμφωνίες, άλλαζαν νομίσματα και ασφάλιζαν φορτία. Ήταν η οικονομική καρδιά του νησιού σε μια εποχή που η Μαγιόρκα ήταν εμπορικός κόμβος πρώτης γραμμής στη δυτική Μεσόγειο, με δικές της διαδρομές προς τη Βόρεια Αφρική, την Ιταλία και τον Ατλαντικό.

Η αμυντική όψη —οι επάλξεις, τα πυργάκια, τα επιστέγασματα— είναι καθαρό θέατρο. Δεν χρειαζόταν να οχυρώσεις μια αίθουσα συναλλαγών στο εσωτερικό μιας τειχισμένης πόλης: έγινε επειδή η γλώσσα του κάστρου ήταν η γλώσσα της εξουσίας, και η συντεχνία ήθελε να τη μιλήσει.

Το πέτρινο δάσος

Μέσα υπάρχει μία μόνο αίθουσα, και σε αυτήν έξι κίονες που ανεβαίνουν στριφτοί σαν κορμοί που περιστρέφονται, χωρίς κιονόκρανο, και που ψηλά ανοίγουν σε νευρώσεις που διακλαδίζονται στον θόλο. Ο Σαγκρέρα φύτεψε κυριολεκτικά ένα δάσος από πέτρινους φοίνικες μέσα σε ένα κτίριο.

Το αξιοσημείωτο από τεχνική άποψη είναι η απουσία κιονόκρανου: ο κίονας μετατρέπεται σε νεύρωση χωρίς μετάβαση, κάτι που το κανονικό γοτθικό δεν έκανε. Η ίδια η δομή είναι η διακόσμηση, χωρίς ούτε ένα περιττό στοιχείο, και αυτό τη φέρνει αιώνες μπροστά από την εποχή της.

Η ιδέα έκανε σχολή. Η Λότζα δε λα Σέδα της Βαλένθιας, που άρχισε το 1483 και σήμερα είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, υιοθέτησε τη λύση των στριφτών κιόνων χωρίς κιονόκρανο. Η Πάλμα έδωσε το πρότυπο, η Βαλένθια πήρε τη φήμη.

Πάνω από την κύρια πόρτα υπάρχει ένας Φύλακας Άγγελος, προστάτης του εμπορίου, σμιλεμένος από τον ίδιο τον Σαγκρέρα. Και αν τρέξεις με το βλέμμα την άκρη της στέγης, εμφανίζονται γκαργκόιλ, τερατάκια και μορφές που σκύβουν να δουν, το συνηθισμένο θηριολόγιο της γοτθικής λιθοξοΐας.

Μη χάσεις

Είναι χρηματιστήριο, όχι εκκλησία

Αίθουσα συναλλαγών της συντεχνίας των εμπόρων, χτισμένη ανάμεσα στο 1420 και το 1452 από τον Γκιγιέμ Σαγκρέρα.

Έξι κίονες χωρίς κιονόκρανο

Ανεβαίνουν στριφτοί και ανοίγουν ψηλά σε νευρώσεις. Ένα δάσος από πέτρινους φοίνικες μέσα σε μια αίθουσα.

Η Βαλένθια αντέγραψε το πρότυπο

Η Λότζα δε λα Σέδα πήρε την ιδέα του Σαγκρέρα εξήντα χρόνια αργότερα και κέρδισε τη φήμη.

Οι επάλξεις είναι θέατρο

Δεν χρειαζόταν να οχυρώσεις μια αίθουσα συναλλαγών: η γλώσσα του κάστρου ήταν η γλώσσα της εξουσίας.

Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στην Πάλμα

Βρίσκεται στη γειτονιά που φέρει το όνομά της, δίπλα στο Κονσολάτ δε Μαρ και στον Πασέτς δε Σαγκρέρα, στην περιοχή του παραθαλάσσιου μετώπου. Από εκεί ανεβαίνεις στον Πασέο δελ Μπορν σε πέντε λεπτά.

Σήμερα χρησιμοποιείται ως αίθουσα περιοδικών εκθέσεων, και αυτό καθορίζει την πρόσβαση: ανοίγει όταν υπάρχει στημένη έκθεση και κλείνει ανάμεσα στη μία και την άλλη. Έλεγξε πριν, γιατί είναι το πιο συχνό λάθος όσων έρχονται να τη δουν.

Η είσοδος είναι δωρεάν. Και ακόμη κι αν είναι κλειστή, αξίζει να τη γυρίσεις απέξω: τα διάτρητα παράθυρα και τα πυργάκια εκτιμώνται καλύτερα από την πλατεία παρά από μέσα, ειδικά με το απογευματινό φως, όταν ο μαρές γίνεται μέλι.

Συχνές ερωτήσεις

Τι στηρίζει αυτή την αίθουσα από μέσα;

Έξι κίονες που ανεβαίνουν στριφτοί σαν κορμοί που περιστρέφονται, χωρίς κιονόκρανο, και που πάνω ανοίγουν σε νευρώσεις που διακλαδίζονται στον θόλο. Ο Σαγκρέρα σου φύτεψε ένα δάσος από πέτρινους φοίνικες μέσα σε μια αίθουσα. Δεν υπάρχει περιττό στολίδι: η ίδια η κατασκευή είναι η ομορφιά. Ένα κόλπο ιδιοφυΐας.

Ήξερες ότι αυτή η αίθουσα είχε μιμητές;

Η Λότζα δε λα Σέδα της Βαλένθια, που ξεκίνησε το 1483 και σήμερα είναι Παγκόσμια Κληρονομιά, πήρε την ιδέα του Σαγκρέρα: στριφτοί κίονες χωρίς κιονόκρανο που ανοίγουν πάνω σε νευρώσεις. Η Πάλμα έδωσε το πρότυπο, η Βαλένθια πήρε τη δόξα.

Ποιος φυλάει την κεντρική πόρτα;

Πάνω της υπάρχει ένας άγγελος: είναι ο Φύλακας Άγγελος, ο προστάτης του εμπορίου, σκαλισμένος από τον ίδιο τον Σαγκρέρα. Κι αν διατρέξεις με το βλέμμα την άκρη της στέγης, θα δεις υδρορρόες, τερατάκια και μορφές που ξεπροβάλλουν. Οι επάλξεις και τα πυργάκια κάνουν το κτίριο να μοιάζει αμυντικό, πολεμικό. Καθαρό θέατρο: ήταν ένας τρόπος να πεις «εδώ κάνουν κουμάντο οι έμποροι, και κάνουν δυνατό κουμάντο».

Και τι έγινε όταν τελείωσαν οι έμποροι;

Το Κολέγιο των εμπόρων εξαφανίστηκε τον 19ο αιώνα και το κτίριο έμεινε χωρίς χρήση. Πέρασε χρόνια ως αποθήκη και ως αίθουσα για διάφορες χρήσεις, ώσπου η πόλη κατάλαβε το κόσμημα που είχε στα χέρια της και άρχισε να το προστατεύει.

Ποιος τα έχτισε όλα αυτά;

Ο Γκιγιέμ Σαγκρέρα, γεννημένος στο Φελανίτς, εδώ στη Μαγιόρκα, γύρω στο 1380. Ήταν αρχιμάστορας του καθεδρικού της Πάλμα και λεπτότατος γλύπτης, και μετά από αυτό το έργο τον κάλεσε ούτε λίγο ούτε πολύ ο Αλφόνσος ο Μεγαλόψυχος για να θολοσκεπάσει τη μεγάλη αίθουσα του Καστέλ Νουόβο της Νάπολης, όπου και πέθανε. Ο παραθαλάσσιος περίπατος φέρει το όνομά του: ένα παιδί του χωριού που κατέληξε διεθνής σταρ.

Ανακάλυψε την πόλη Palma και άκουσέ την με τον δικό σου ρυθμό

Γύρισέ την με ντόπιους ξεναγούς, με τον δικό σου ρυθμό και χωρίς σύνδεση.

Εφαρμογή Viavoy

Άλλα μέρη στην πόλη Palma

Πλατεία Γκομίλα

Αγορά Σάντα Καταλίνα

Παρατηρητήριο του Καθεδρικού

Παλάτι της Αλμουδάινα

Πάρκο ντε λα Μαρ

Λεωφόρος Μπορν