Połóż dłoń na jednym z filarów i poszukaj spoiny między dwoma blokami: nic tam nie ma. Ani zaprawy, ani cementu, ani metalowych klamer. To ponad dwadzieścia tysięcy granitowych ciosów ułożonych na sucho, które trzyma wyłącznie ich własny ciężar i równowaga sił, i tak stoją od prawie dwóch tysięcy lat. To prawdopodobnie najbardziej imponujące dzieło rzymskiej inżynierii, jakie wciąż stoi w Europie.
Problem poziomu rozwiązany łukami
Wzniesiono go pod koniec I wieku lub na początku II, za czasów Trajana, by doprowadzić wodę z pasma Guadarrama, oddalonego o ponad piętnaście kilometrów. Woda spływała kanałem o bardzo łagodnym spadku, obliczonym co do milimetra, bo akwedukt nie działa dzięki ciśnieniu, lecz dzięki grawitacji: jeśli spadek jest zbyt duży, woda wymywa kanał, a jeśli zbyt mały – stoi w miejscu.
Problem pojawiał się tutaj, gdzie teren opada w dolinę. Utrata wysokości oznaczałaby, że woda nie dotrze do górnego miasta, więc inżynierowie zrobili jedyną możliwą rzecz: unieśli kanał na łukach, tak by utrzymać poziom. W najgłębszym miejscu, na dnie doliny, konstrukcja sięga prawie dwudziestu ośmiu metrów.
Pierwotnie miał sto sześćdziesiąt siedem łuków na dwóch kondygnacjach i naprawdę działał: doprowadzał wodę do Segowii jeszcze nieco ponad stulecie temu. Właśnie ten szczegół robi największe wrażenie. To nie jest zakonserwowana ruina, tylko infrastruktura, która służyła przez tysiąc osiemset lat.
Okaleczony na cztery stulecia i odbudowany przez Izabelę
Nie zawsze był cały. W 1072 roku wojska pewnego króla Toledo zburzyły około trzydziestu łuków i tak już zostało: na tym odcinku akwedukt stał przerwany i bezużyteczny przez cztery stulecia. Miasto żyło ze swoim zniszczonym akweduktem przez całe pokolenia, nie mogąc go naprawić.
Odbudowa przyszła około 1484 roku, na rozkaz Izabeli Katolickiej, i przeprowadzono ją, skrupulatnie trzymając się rzymskiego przebiegu. Jeśli przyjrzysz się łukom na tym odcinku, zobaczysz nieco inną obróbkę i trochę bardziej regularne ciosy: to część z XV wieku, a odróżnienie jej to najlepsza zabawa, jaką oferuje ten zabytek.
U góry, nad środkowym punktem, są dwie puste nisze, w których pierwotnie mieściła się inskrypcja z brązu, z literami osadzonymi w otworach, które widać do dziś. Inskrypcja zaginęła, a wraz z nią imię tego, kto kazał akwedukt zbudować: dlatego dokładne datowanie wciąż jest wnioskiem, a nie faktem.
Nie do przegapienia
Bez kropli zaprawy
Ponad dwadzieścia tysięcy granitowych ciosów ułożonych na sucho, które trzyma ich własny ciężar. I tak od prawie dwóch tysięcy lat.
Przez cztery stulecia był przerwany
Atak w 1072 roku zburzył około trzydziestu łuków. Izabela Katolicka odbudowała go około 1484 roku z poszanowaniem rzymskiego przebiegu.
Działał aż do XX wieku
To nie jest zakonserwowana ruina: doprowadzał wodę do miasta przez tysiąc osiemset lat nieprzerwanej służby.
Zaginiona inskrypcja
W wysokich niszach były litery z brązu, które zniknęły. Wraz z nimi przepadło imię tego, kto kazał go wznieść.
Jak to wpleść w zwiedzanie Segowii
Stoi na Plaza del Azoguejo, która jest bramą do miasta dla przybywających ze stacji i z parkingów. To dosłownie pierwsza rzecz, jaką widać, i stąd zaczyna się podejście do katedry i zamku Alcázar.
Obejdź go, zanim ruszysz w górę. Z placu najlepiej ocenisz wysokość; z bocznych schodów prowadzących do Postigo zobaczysz podwójną arkadę w perspektywie; a z góry, na wysokości kanału, zrozumiesz spadek i to, którędy płynęła woda. To trzy różne widoki i wszystkie trzy są za darmo.
Najlepsza pora to świt albo zmierzch, kiedy niskie, skośne światło wydobywa spoiny między blokami i widać, że są suche. W południe kamień się spłaszcza i duża część efektu znika.
Najczęstsze pytania
A co z tą legendą, że zbudował go diabeł?
Opowiadają, że pewna nosiwoda, zmęczona dźwiganiem dzbanów pod górę, obiecała diabłu swoją duszę, jeśli przyprowadzi jej wodę przed świtem. Diabeł postawił łuki w jedną noc, ale gdy zapiał pierwszy kogut, brakowało mu jednego kamienia, więc dziewczyna ocaliła duszę… a Segowia zatrzymała akwedukt. Dlatego wielu nazywa go też Diabelskim Mostem.
