Mieszkańcy Malagi nazywają ją La Manquita, czyli „jednoręka”, i mówią to z czułością, a nie z kpiną. Z dwóch zaplanowanych wież wzniesiono tylko jedną, lewą, która ma osiemdziesiąt cztery metry wysokości i widać ją z pół miasta. Druga zatrzymała się na wysokości pierwszej kondygnacji, ucięta jak nożem, z podstawą równie grubą i równie gotową jak u bliźniaczki. To katedra, która od dwustu lat chlubi się właśnie tym, czego jej brakuje.
Dwieście pięćdziesiąt lat budowy i trzy style
Zaczęto ją w 1528 roku na miejscu dawnego wielkiego meczetu i nigdy nie uznano za skończoną: prace wstrzymano na dobre w 1782 roku, z drugą wieżą w połowie i niewykończoną fasadą. Dwa i pół wieku budowy zostawia ślad, a tutaj czyta się je od dołu do góry: fundamenty i rzut o gotyckim rodowodzie, korpus w pełni renesansowy, końcowy portal już barokowy.
Wszystko spaja wysokość. Sklepienia nawy głównej sięgają około czterdziestu metrów, a trzy nawy mają niemal tę samą wysokość – to rozwiązanie kościoła halowego, w Andaluzji niezbyt częste. Efekt to ogromna skrzynia światła, bardzo pionowa, w której złocisty kamień nabiera barwy w miarę upływu popołudnia.
Chór to miejsce, które większość ludzi pomija, a które najbardziej zasługuje na zatrzymanie się: stalle wyrzeźbił Pedro de Mena w połowie XVII wieku, z około czterdziestoma figurami świętych z drewna cedrowego i mahoniowego. De Mena to wielki rzeźbiarz baroku w Maladze i pracował tu bez wytchnienia przez lata. Przyjrzyj się z bliska dłoniom i fałdom szat.
Wieża, której nie wzniesiono
Wersja, którą w Maladze opowiada się od pokoleń, jest piękna: pieniądze zebrane na dokończenie drugiej wieży przekazano na pomoc w walce o niepodległość Stanów Zjednoczonych, w czasach gdy Bernardo de Gálvez, pochodzący z Malagi, walczył po drugiej stronie Atlantyku. To wspaniała historia i warto ją opowiadać, ale trzeba ją traktować z przymrużeniem oka.
Dokumenty publikowane z czasem wskazują raczej, że te fundusze trafiły na budowę dróg w samej prowincji, co jest znacznie mniej epickie. Tak czy inaczej, sprawdzić da się to, co zawsze: skończyły się pieniądze i budowa stanęła. To, że miasto wolało zachować wersję heroiczną, sporo mówi o Maladze.
A dla tego, kto wejdzie na górę, jest nagroda. Można przejść się po dachu świątyni, ponad sklepieniami, co jest możliwe właśnie dlatego, że nigdy nie zbudowano planowanego dwuspadowego dachu: na górze jest wielki płaski taras, z którego jednym spojrzeniem obejmiesz port, Alcazabę i zamek Gibralfaro.
Nie do przegapienia
Niedokończona wieża
Zaczyna się tej samej grubości co bliźniaczka: wszystko było przewidziane. Zabrakło pieniędzy, nie planu.
Stalle Pedra de Meny
Około czterdziestu figur z cedru i mahoniu wyrzeźbionych w połowie XVII wieku przez wielkiego rzeźbiarza baroku w Maladze.
Spacer po dachach
Chodzi się po sklepieniach, bo planowanego dachu nigdy nie zbudowano. Najlepszy widok na centrum.
Trzy nawy tej samej wysokości
Układ halowy, rzadki w Andaluzji, który zamienia wnętrze w bardzo pionową skrzynię światła.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Malagi
Stoi w samym środku miasta, dwie minuty od ulicy Marqués de Larios i pięć od wejścia do Alcazaby, więc bez wysiłku zmieści się w każdej pieszej trasie. Plaza del Obispo przed fasadą to najlepsze miejsce, by zobaczyć ją w całości, a w połowie popołudnia jest tam cień.
Obejdź budynek przed wejściem. Od północy jest brama Puerta de las Cadenas i Patio de los Naranjos, czyli to, co zostało z dziedzińca ablucji dawnego meczetu, a od południa dobrze widać kontrast między ukończoną wieżą a kikutem drugiej.
Licz około czterdziestu minut na wnętrze i kolejne trzydzieści, jeśli wejdziesz na dach, który rezerwuje się osobno i zwiedza w wyznaczonych godzinach. Na górę prowadzą wąskie kręcone schody i nie jest to dla każdego, ale to zdecydowanie najlepsza część zwiedzania.
Najczęstsze pytania
Czy wiadomo, kto ją zaprojektował?
Pierwsze plany przypisuje się Diegowi de Siloé, temu samemu geniuszowi, który wzniósł katedrę w Granadzie, a przy budowie pracowało potem kilku mistrzów przez dwa stulecia. Dlatego żadna ręka nie rządzi tu w pełni: każde pokolenie zostawiło swój podpis w kamieniu. Fasada, którą widzisz, już barokowa, przybyła jako jedna z ostatnich i zawdzięcza się ją przede wszystkim Antoniowi Ramosowi, w osiemnastym wieku.
A te ogromne organy w środku?
Ach, to klejnot, który wielu ludzi przeoczy. To dwa bliźniacze barokowe organy, jedne naprzeciw drugich, zbudowane w osiemnastym wieku, z tysiącami piszczałek łącznie. Dziwne jest to, że wciąż grają: odrestaurowano je i nadal gra się na nich podczas koncertów, co przy tak starych organach zdarza się bardzo rzadko. Jeśli trafisz na koncert, zostań: cała nawa zamienia się w instrument.
Komu jest poświęcona?
Wcieleniu; dlatego jej pełna nazwa to katedra Wcielenia. I nie jest to przypadek: kiedy Królowie Katoliccy zdobyli Malagę w 1487 roku, poświęcili dawny meczet główny tej tajemnicy, a nazwa została, kiedy stulecia później wzniesiono na nim tę nową świątynię. Cienka nić, która łączy zaginiony meczet z katedrą, na którą dziś patrzysz.
