Łuk ze złocistego kamienia między dwiema wieżami, z odcinkiem murów i sadzawką u stóp. To jedyna średniowieczna brama, która przetrwała z wielu, jakie miała Córdoba, a przejście przez nią to jeden krok z nowoczesnego miasta do dzielnicy żydowskiej: za tobą zostają aleje, przed tobą zaułki szerokie na dwa metry i tysiąc lat historii. Wznieśli ją muzułmanie na rzymskich fundamentach.
Brama, która została
Córdoba miała obwód murów z licznymi bramami, z których ta jest jedyną, jaka przetrwała. Ma pochodzenie islamskie, choć stoi na wcześniejszych rzymskich konstrukcjach, a jej obecny wygląd to efekt przebudów z XIV wieku i późniejszych restauracji.
Zanim nazwano ją bramą Almodóvar, muzułmanie znali ją jako Bab al-Yawz, Bramę Orzechową, od drzewa, które rosło w pobliżu. Nazwa chrześcijańska przyszła później, bo brama wychodziła na drogę do Almodóvar del Río, gdzie pół godziny od miasta stoi spektakularny zamek.
Towarzyszący jej odcinek murów, z sadzawką i ogrodami, zrekonstruowano w XX wieku i nie jest w całości oryginalny. Ale dobrze oddaje, czym było zamknięcie miasta, i to jedno z najlepszych miejsc, by wyobrazić sobie średniowieczny obwód murów.
Największe miasto Europy
W X wieku, gdy była stolicą kalifatu Umajjadów, Córdoba była prawdopodobnie największym i najbardziej wykształconym miastem zachodniej Europy. Szacunki liczby ludności bardzo się różnią – od dwustu tysięcy do pół miliona – ale rząd wielkości jest bezsporny: kiedy Paryż był małym miastem, tutaj ulice były oświetlone, biblioteka liczyła setki tysięcy tomów, a łaźni publicznych były setki.
Przy bramie stoi posąg Seneki, filozofa stoika urodzonego w Córdobie w 4 roku p.n.e., nauczyciela Nerona i jednej z intelektualnych postaci cesarskiego Rzymu. Miasto dało światu także Awerroesa, filozofa, który przywrócił Arystotelesa myśli europejskiej, oraz Majmonidesa.
Ta koncentracja nazwisk – Seneka, Awerroes, Majmonides, Lukan, Góngora – w jednym mieście to coś, czym Córdoba się szczyci, i trudno jej to odebrać. Trzej pierwsi należą przy tym do trzech różnych tradycji: rzymskiej, islamskiej i żydowskiej.
Nie do przegapienia
Bab al-Yawz, Brama Orzechowa
Tak brzmiała jej arabska nazwa, od drzewa, które rosło w pobliżu. Obecna pochodzi od drogi do Almodóvar del Río.
Jedyna, która przetrwała
Ze wszystkich bram w obwodzie murów tylko ta przetrwała.
Seneka przy bramie
Urodził się w Córdobie w 4 roku p.n.e. Miasto dało światu także Awerroesa, Majmonidesa, Lukana i Góngorę.
Calleja del Pañuelo
W najwęższym miejscu ma szerokość rozłożonej chusteczki. Jest pięć minut stąd.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Córdoby
To naturalne wejście do dzielnicy żydowskiej od zachodu. Po przejściu przez bramę w pięć minut dojdziesz do synagogi, a po dziesięciu minutach marszu przez całą dzielnicę bardzo wąskimi uliczkami czeka na ciebie Mezquita-Catedral.
Uliczki dzielnicy żydowskiej są tak wąskie, że słońce ledwie do nich zagląda, przez co latem to najchłodniejsze miejsce starego miasta – i to tłumaczy, dlaczego je tak wytyczono. Najsłynniejsza jest Calleja de las Flores z widokiem na wieżę Mezquity w tle, a najwęższa Calleja del Pañuelo, która w najwęższym miejscu ma szerokość rozłożonej kobiecej chusteczki.
Przyjdź z samego rana albo o zmierzchu. W połowie przedpołudnia odcinki między bramą a Mezquitą zapełniają się grupami, a uliczki są za wąskie, żeby je pomieścić.
Najczęstsze pytania
Czy wiesz, że ta brama miała kiedyś arabską nazwę?
Zanim nazwano ją bramą Almodóvar, muzułmanie znali ją jako Bab al-Yawz, Bramę Orzechową, bo w pobliżu rosło takie drzewo. Chrześcijańska nazwa przyszła później, od drogi, która prowadziła stąd do zamku Almodóvar del Río.
